Thương mại điện tử trở thành ‘sát thủ’môi trường

30/06/2024

TN&MTNăm 2023 thương mại điện tử ở Việt Nam sử dụng tới 332 nghìn tấn bao bì, trong đó khối lượng bao bì nhựa các loại là 171 nghìn tấn, phần lớn bao bì nhựa này thải ra môi trường, làm gia tăng nguy cơ ô nhiễm nhựa - vấn đề môi trường nghiêm trọng thứ hai trên thế giới, chỉ sau biến đổi khí hậu.

Dự án "Giảm thiểu rác thải nhựa đại dương tại Việt Nam" do Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn thiên nhiên (WWF Việt Nam) tài trợ đã thực hiện một khảo sát về chất thải nhựa bao bì từ thương mại điện tử tại Việt Nam. Trên cơ sở đó, xây dựng báo cáo với số liệu định lượng về việc sử dụng bao bì nhựa phát sinh do thương mại điện tử, tìm kiếm cơ hội và biện pháp can thiệp hướng đến mục tiêu giảm thiểu rác thải nhựa thất thoát ra môi trường.

Theo báo cáo, trong 7 năm qua, thương mại điện tử Việt Nam luôn giữ được tốc độ tăng trưởng từ 16-30%. Nhiều chuyên gia dự đoán, mức tăng trưởng này sẽ tiếp tục bùng nổ trong những năm tới và sẽ cán mốc 39 tỷ USD vào năm 2025.

Sự phát triển của thương mại điện tử dẫn đến gia tăng nhanh chóng trong việc sản xuất, tiêu thụ các loại bao bì, gồm cả các sản phẩm nhựa, dẫn đến một lượng lớn chất thải nhựa ra môi trường.

Nghiên cứu chỉ ra trong năm 2023 thương mại điện tử ở Việt Nam sử dụng tới 332 nghìn tấn bao bì, trong đó khối lượng bao bì nhựa các loại là 171 nghìn tấn.

Như vậy quy mô sử dụng bao bì với thành phần vật liệu, dụng cụ nhựa trong đóng gói rất cao. Các loại bao bì thường được sử dụng trong thương mại điện tử gồm hộp carton, bao bì nhựa, màng xốp hơi - đều là những bao bì khó phân huỷ, gây ô nhiễm môi trường.

Thương mại điện tử trở thành ‘sát thủ’môi trường

Nghiên cứu chỉ ra hành vi gói hàng quá kỹ làm tăng đáng kể lượng rác thải ra môi trường

Nghiên cứu cũng chỉ ra, các nhà bán hàng trực tuyến thường đóng gói bao bì nhiều hơn mức cần thiết bởi tâm lý muốn hàng hoá đến tay người mua trong tình trạng hoàn hảo nhất. Vì thế, các hàng hoá thường được bọc hai đến ba lớp giấy và bao nilong, được chèn thêm màng xốp hơi trước khi đặt vào hộp. Với những sản phẩm dễ vỡ như thuỷ tinh, đồ sứ, người bán thường đóng gói rất nhiều lớp, chèn thêm xốp, càng làm tăng lượng rác thải.

Nghiên cứu cũng chỉ ra một thói quen khác của người bán làm tăng đáng kể lượng rác thải. Đó là việc hàng hoá thường được đặt vào hộp lớn hơn, sau đó được lấp đầy khoảng trống bằng vật liệu chống sốc như nilong hoặc xốp khiến lượng rác thải tăng lên đột biến.

Ngoài ra, người bán thường dùng bìa carton 5 lớp thay cho 3 lớp, trong khi lượng tiêu thụ hộp carton càng nhiều nghĩa là phải khai thác nhiều cây xanh hơn để làm nguyên liệu thô sản xuất giấy.

Nghiên cứu cũng lấy ví dụ, tại Hàn Quốc mua sắm trực tuyến tạo ra lượng rác thải bao bì gấp 4,8 lần so với mua sắm truyền thống. Nếu khách hàng mua sắm trực tuyến 100 USD thay cho mua truyền thống sẽ tạo thêm 3,4 kg bao bì, chiếm 1,06% tổng lượng chất thải trên đầu người mỗi năm. Nếu mua sắm trực tuyến tiếp tục tăng trưởng ở tốc độ hiện tại sẽ tạo thêm 10% tổng lượng rác thải trong 10 năm tới.

Tại Hoa Kỳ, theo phân tích của FastMarkets, mua sắm trực tuyến tốn lượng giấy carton nhiều gấp 7 lần mua sắm truyền thống.

Thương mại điện tử trở thành ‘sát thủ’môi trường

Thương mại điện tử làm trầm trọng thêm vấn đề ô nhiễm nhựa đại dương

Tại Việt Nam, một điều đáng ngại hơn là thương mại điện tử thường tập trung ở các địa phương ven biển hoặc có sông lớn chảy ra biển như Hà Nội, TPHCM, Hải Phòng, Đà Nẵng, Huế, Cần Thơ, Nha Trang. Do hầu hết rác thải nhựa từ thương mại điện tử chưa được thu gom, tái chế hoặc xử lý thân thiện với môi trường nên tỷ lệ đáng kể rác thải nhựa từ thương mại điện tử sẽ đổ ra biển, khiến tình trạng ô nhiễm nhựa đại dương càng trầm trọng hơn nữa.

“Việc sản xuất và tiêu dùng bao bì nhựa ngày một nhiều hơn, trong khi hệ thống thu hồi, xử lý, và giảm thiểu chất thải nhựa vẫn còn nhiều bất cập, đang là một vấn đề thách thức trong công tác quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại Việt Nam”, báo cáo nêu.

Nhằm giảm thiểu vấn đề này, nhóm nghiên cứu đã đề xuất một số giải pháp như ban hành chính sách, pháp luật, tiêu chuẩn đóng gói thân thiện bảo vệ môi trường. Nhóm nghiên cứu cho rằng, hiện nay các chính sách về chuyển đổi số, kinh tế số và thương mại điện tử đều chú trọng đến sự tăng trưởng mà chưa đề cập đến nội dung bảo vệ môi trường. Họ đề xuất, khi sửa đổi Luật Bưu chính phải có các quy định, tiêu chuẩn cụ thể đối với hoạt động đóng gói của thương nhân, các công ty chuyển phát và các bên liên quan.

Nhóm nghiên cứu cũng đề xuất cơ quan chức năng có trách nhiệm dẫn dắt, phổ biến tuyên truyền người tiêu dùng trực tuyến về tác động của rác thải nhựa, thực hiện phổ biến, tuyên truyền chính sách pháp luật về môi trường tới các thương nhân kinh doanh trực tuyến.

Bên cạnh đó, khuyến khích người tiêu dùng tham gia thương mại điện tử xanh, nâng cao quyền lực của người mua như vận động, khuyến khích người tiêu dùng trực tuyến mua sắm sản phẩm từ các thương nhân, doanh nghiệp chuyển phát thân thiện với môi trường, hoặc mua các sản phẩm có nhãn xanh, nhãn sinh thái trên các nền tảng thương mại điện tử.

Nhóm nghiên cứu cũng đề xuất Hiệp hội thương mại điện tử Việt Nam chủ động phối hợp với các cơ quan, tổ chức khác vận động các nền tảng thương mại điện tử và doanh nghiệp chuyển phát nhanh triển khai các hành động cụ thể giảm rác thải nhựa. “Cần tuyên truyền trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, gắn việc bảo vệ môi trường với hình ảnh, uy tín kinh doanh và thu hút người tiêu dùng thông minh. Doanh nghiệp cần đánh giá các rủi ro khách hàng quay lưng khi họ thờ ơ trách nhiệm bảo vệ môi trường”, báo cáo đề xuất.

Theo tienphong.vn

Tin tức

Thủ tướng: '5 đẩy mạnh' trong cải cách hành chính để huy động mọi nguồn lực cho phát triển

Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Giang tiếp xúc cử tri sau Kỳ họp thứ 7, Quốc hội Khoá XV tại huyện Vị Xuyên

Kỳ họp thứ 7 của Quốc hội khẳng định tinh thần đoàn kết, dân chủ, kỷ cương và trách nhiệm rất cao

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Quyết tâm hoàn thành khoảng 1.200 km cao tốc cho ĐBSCL

Tài nguyên

Đảm bảo an ninh nguồn nước

Lập Quy hoạch tổng hợp lưu vực sông Ba thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2050

Làm rõ giếng khoan giữa đồng sôi ùng ục, đốt là cháy

Thanh Trì: Ban hành Công văn số 3775/CNTT  về việc dừng giao dịch đối với Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

Môi trường

Ứng phó với áp thấp nhiệt đới và mưa lớn

Đồng bộ các biện pháp ứng phó với lũ quét, sạt lở đất

Tiếng vọng hấp hối từ những cánh rừng già

Chủ động sử dụng sản phẩm thay thế túi ni-lông

Video

Diễn đàn môi trường lần thứ III - Năm 2024

Chuyển đổi xanh - động lực tăng trưởng mới để phát triển kinh tế

Xử lý chất thải rắn sinh hoạt: Thực trạng và giải pháp

Tạp chí Tài nguyên và Môi trường 20 năm xây dựng và phát triển

Khoa học

Điều chỉnh công nghệ khai thác cát sông tại Sóc Trăng

Khảo sát ảnh hưởng của xâm nhập mặn đến một số tính chất đất, nước trên sông rạch và ương vườn tại huyện Gò Công Tây, tỉnh Tiền Giang

Một số kết quả tính toán độ cao bằng công nghệ định vị dẫn đường toàn cầu GPS/GNSS dựa trên mô hình EIGEN-6C4 và EGM2008

Đề xuất các giải pháp tiêu úng và phòng, chống lũ rừng ngang vùng hữu sông Bùi, huyện Chương Mỹ

Chính sách

Tín dụng cấp nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn: Mức cho vay tối đa 25 triệu đồng

Luật Đất đai quy định về cưỡng chế thực hiện quyết định kiểm đếm bắt buộc như thế nào?

Thanh Hóa: Cho phép Công ty Anh Phát được nhận chìm 500.000 m3 chất nạo vét xuống biển Nghi Sơn

Ngành TN&MT Lạng Sơn triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2024

Phát triển

Trường Đại học TN&MT TP. Hồ Chí Minh: Đa dạng ngành nghề để đào tạo những công dân tương lai có trách nhiệm với môi trường

Ninh Bình: Đến năm 2030 chấm dứt sử dụng hóa chất độc hại trong nuôi trồng thủy sản

Đại hội Chi hội Nhà báo Tạp chí Tài nguyên và Môi trường nhiệm kỳ 2024-2026 đã diễn ra thành công tốt đẹp

Khởi động dự án “Sự sống 2024”

Diễn đàn

"Rộng cửa" cho tín dụng xanh

Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hoá yêu cầu các địa phương chủ động ứng phó với áp thấp nhiệt đới và mưa lớn

Phát triển chuỗi cung ứng xanh: Cần điểm tựa chính sách

Thời tiết ngày 16/7: Bắc Bộ, Trung Bộ mưa to đến rất to