Sớm khắc phục những tồn tại, hạn chế của Luật Khoáng sản

05/12/2021

TN&MTSau hơn 10 năm đi vào thực tiễn, Luật Khoáng sản năm 2010 đã góp phần từng bước đưa hoạt động khoáng sản đi vào nền nếp, đáp ứng nhu cầu về nguyên, nhiên vật liệu cho việc phát triển kinh tế - xã hội, tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước, giải quyết việc làm, giảm thiểu các tác động tiêu cực do hoạt động khoáng sản gây ra. Tuy nhiên, qua quá trình triển khai, Luật cũng đã bộc lộ một số bất cập, hạn chế cần sớm được sửa đổi, khắc phục.

Sớm khắc phục những tồn tại, hạn chế của Luật Khoáng sản

Ảnh minh họa

Một số bất cập, hạn chế

Chỉ thị số 38/CT-TTg ngày 29/9/2020 về tiếp tục tăng cường công tác QLNN đối với các hoạt động thăm dò, khai thác, chế biến, sử dụng và xuất khẩu khoáng sản, đã chỉ rõ: “… Hoạt động khoáng sản và công tác QLNN về khoáng sản còn một số tồn tại, hạn chế như: Còn nhiều doanh nghiệp chưa chú trọng đầu tư cho công tác an toàn và bảo hộ lao động, đầu tư công nghệ, thiết bị khai thác, chế biến gắn với công tác BVMT; chưa thực hiện công tác cải tạo, phục hồi môi trường, đóng cửa mỏ sau khi kết thúc khai thác theo quy định; hoạt động khai thác trái phép chưa được ngăn chặn triệt để, nhất là khai thác trái phép cát, sỏi lòng sông còn diễn biến phức tạp; công tác cấp phép thông qua đấu giá quyền KTKS chưa nhiều; tình trạng vận chuyển, xuất khẩu khoáng sản trái phép chưa được khắc phục triệt để,…”.

Theo các chuyên gia, quá trình thực thi Luật Khoáng sản năm 2010 (LKS) chưa quy định cụ thể việc liên doanh, liên kết trong hoạt động KTKS; chưa có quy định đồng bộ với pháp luật về đầu tư để kiểm soát khi có sự thay đổi về vốn của chủ sở hữu doanh nghiệp đã được cấp giấy phép thăm dò, KTKS, điều này gây nên tình trạng bán lại dự án, thay đổi chủ đầu tư khó kiểm soát; trách nhiệm của tổ chức, cá nhân KTKS sau khi được cấp phép khai thác trong việc theo dõi, giám sát sản lượng khai thác thực tế,… Đặc biệt, là trách nhiệm phối hợp quản lý khoáng sản khu vực giáp ranh giữa các tỉnh, thành phố nhất là đối với hoạt động khoáng sản cát, sỏi lòng sông, đang đưa vấn đề này trở thành “điểm nóng” khi nạn cát tặc ở vùng giáp ranh lâu nay không thể kiểm soát. Chính từ những “lỗ hổng” này, nhiều tài nguyên khoáng sản bị thất thoát, đánh cắp và tình trạng vi phạm trong lĩnh vực khai thác, buôn bán tài nguyên, khoáng sản ngày một gia tăng.

Gần đây nhất, Cơ quan Cảnh sát điều tra - Bộ Công an (C03) đã khởi tố vụ án vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên xảy ra tại Công ty cổ phần Yên Phước, Công ty TNHH Đông Bắc Hải Dương và các đơn vị có liên quan. Qua vụ án cho thấy, hàng triệu tấn than khai thác lậu được các bị can tiêu thụ trái phép, trốn nhiều loại thuế và phí để thu lợi bất chính số tiền hơn 121 tỷ đồng.

Đáng nói, nguồn than của các đối tượng đưa đi tiêu thụ được khai thác từ chính những mỏ than được cấp phép, khai thác vượt mốc giới được cấp phép mà thiếu đi sự quản lý, giám sát của chính quyền địa phương, của các cơ quan quản lý.

Không chỉ có vậy, chế tài và các quy định pháp luật về xử phạt các hành vi vi phạm hoạt động KTKS trái phép còn nhiều bất cập, chưa sát với thực tiễn, rất khó khăn cho việc xử lý hình sự các vụ việc vi phạm, mà chỉ dừng ở xử lý hành chính thì chưa đủ sức răn đe dẫn đến thực trạng, do lợi nhuận từ hoạt động khai thác trái phép cao, nên một bộ phận dân cư vẫn vi phạm pháp luật cho thuê đất, thuê rừng, thuê nhà để san gạt khai thác trái phép.

Công tác quy hoạch còn chậm trong rà soát, điều chỉnh, phê duyệt mới quy hoạch khoáng sản theo quy định của LKS tại một số địa phương chưa gắn với quy hoạch của cả nước, chưa mang tính liên kết vùng; một số địa phương có sự chồng lấn giữa quy hoạch khoáng sản với quy hoạch phát triển KT-XH của địa phương. Cùng với đó, quy hoạch chung và quy hoạch phát triển vật liệu xây dựng chưa phù hợp về thời kỳ quy hoạch theo quy định cũng là một trong những vấn đề nhức nhối đang tồn tại trong LKS dẫn tới một dự án trọng điểm của quốc gia, đã được chuẩn bị, triển khai từ năm 2017 đến nay như dự án đường cao tốc Bắc - Nam dù được Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan có liên quan đặc biệt quan tâm và tạo mọi điều kiện thuận lợi để triển khai. Tuy nhiên, ở một số đoạn tuyến, địa phương đã và đang xuất hiện những khó khăn về vật liệu phục vụ thi công khi ước tính nhu cầu toàn tuyến cần khoảng 60,7 triệu m³ đất đắp; 21,5 triệu m³ đá các loại và 10,8 triệu m³ cát.

Thực tế, một số địa phương còn tồn tại tình trạng trình tự, thủ tục cấp phép thực hiện không đúng quy định: Cấp giấy phép khai thác khi đơn vị chưa thực hiện nghĩa vụ nộp tiền cấp quyền khai thác lần đầu; thời gian tiếp nhận, thẩm định hồ sơ, ký cấp phép chậm,… Chưa kể, quá trình thực hiện kiểm toán nhiều năm trở lại đây, Kiểm toán Nhà nước cũng không ít lần chỉ ra, việc triển khai công tác xác định chi phí đánh giá tiềm năng khoáng sản, thăm dò khoáng sản tại các địa phương theo quy định tại Quyết định số 04/2018/QĐ-TTg chưa được triển khai. Một số tổ chức, cá nhân hoạt động KTKS chấp hành nghĩa vụ nộp tiền hoàn trả chi phí đánh giá, thăm dò của Nhà nước chậm so với quy định.

Nguyên nhân dẫn đến thực trạng này là do chế tài trong các văn bản QPPL chưa đủ mạnh, mặt khác, các giấy phép được cấp trước khi tổ chức, cá nhân nộp tiền hoàn trả. Đồng thời, khung giá tính thuế tài nguyên đối với một số loại khoáng sản được ban hành tại Thông tư số 44/2017/TT-BTC của Bộ Tài chính còn quá cao so với thực tế, vướng mắc trong việc thu tiền cấp quyền KTKS đối với phần trữ lượng đã khai thác từ ngày 1/7/2011 đến 31/12/2013, chưa có phương án phê duyệt chính thức đối với các trường hợp được tạm thu tiền cấp quyền khai thác cũng như xử lý về tiền cấp quyền khai thác đối với trường hợp trả lại một phần diện tích cấp phép khai thác hoặc trả lại toàn bộ diện tích khai thác.

Để tăng nguồn thu cho ngân sách, sát thực tế khai thác, kinh doanh của doanh nghiệp, hiện nay chúng ta chưa có quy định cụ thể về trách nhiệm của tổ chức, cá nhân KTKS sau khi được cấp phép khai thác trong việc theo dõi, giám sát sản lượng khai thác thực tế; về trữ lượng khoáng sản biến động trong quá trình khai thác.

Sớm khắc phục những tồn tại, hạn chế của Luật Khoáng sản

Một số đề xuất

Tiếp tục thực hiện nghiêm Chỉ thị số 25/CT-TTg, ngày 31/8/2016 về một số nhiệm vụ, giải pháp cấp bách về BVMT. Chỉ thị số 38/CT-TTg ngày 29/9/2020 về tiếp tục tăng cường công tác QLNN đối với các hoạt động thăm dò, khai thác, chế biến, sử dụng và xuất khẩu khoáng sản,

Luật BVMT sửa đổi được Quốc hội khóa XIV, kỳ họp thứ 10 chính thức thông qua và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/01/2022. Trong đó, Luật xác định các thay đổi phương thức quản lý môi trường đối với dự án đầu tư theo các tiêu chí môi trường; kiểm soát chặt chẽ dự án có nguy cơ tác động xấu đến môi trường mức độ cao. Áp dụng đầy đủ các công cụ môi trường để quản lý, sàng lọc dự án đầu tư có nguy cơ tác động xấu đến môi trường mức độ cao. Điều 4 của Luật cũng quy định rõ nguyên tắc BVMT và nhấn mạnh BVMT là điều kiện, nền tảng, yếu tố trung tâm, tiên quyết cho phát triển KT-XH bền vững. Hoạt động BVMT phải gắn kết với phát triển kinh tế, quản lý tài nguyên và được xem xét, đánh giá trong quá trình thực hiện các hoạt động phát triển. Trong Điều 5, Luật định rõ các chính sách của Nhà nước về BVMT.

Tiếp tục đẩy mạnh và thực hiện tốt việc đấu giá quyền KTKS; hoàn thành công tác đánh giá tác động chính sách, quy định của LKS và đề xuất nội dung cần sửa đổi, bổ sung nhằm khắc phục những bất cập trong thực tiễn thi hành Luật. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động thăm dò, KTKS nhất là đối với công tác thống kê, kiểm kê trữ lượng, xác định sản lượng khoáng sản khai thác thực tế; thanh tra, kiểm tra hoạt động khoáng sản gắn với BVMT; kiên quyết xử lý đối với hành vi vi phạm pháp luật về khoáng sản và môi trường.

Tiếp tục thực hiện nghiêm Quyết định số 2427/2011/QĐ-TTg về việc phê duyệt chiến lược khoáng sản đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 và Chỉ thị số 03/2021/CT-TTg về việc tăng cường hiệu lực thực thi chính sách, pháp luật về khoáng sản.

Hoàn thành việc xây dựng quy chế phối hợp quản lý khoáng sản ở khu vực giáp ranh hai hay nhiều tỉnh nhất là khoáng sản cát, sỏi lòng sông; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý hành vi vi phạm của các tổ chức, cá nhân, xử lý cơ quan hoặc người đứng đầu thiếu trách nhiệm để xảy ra sai phạm tại địa bàn quản lý; tăng cường và thực hiện tốt hơn nữa công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về quản lý, bảo vệ tài nguyên khoáng sản.

NGUYỄN GIA THỎA

Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam

Where you can buy Louis Vuitton Replica :

hermes pas cher louis vuitton neverfull replica louis vuitton scarf replica gucci backpack replica louis vuitton outlet nederland dior tasche replica replica chanel wallet louis vuitton duffle bag replica Replica chanel replica chanel wallet louis vuitton messenger bag replica dior tasche replica fake Louis Vuitton shoes replica gucci shoes van cleef replica chanel imitazioni replica celine Louis Vuitton Taschen replica hermes pas cher louis vuitton messenger bag replica LOUIS VUITTON sunglasses replica replica cartier love bracelet replica louis vuitton m40780 louis vuitton imitate kaufen fake louis vuitton tas kopen fake louis vuitton wallet louis vuitton scarf replica chanel imitazioni perfette replica louboutin replica celine replica Louis Vuitton shoes goyard replica cartier love imitazione fake Louis Vuitton shoes gucci scarf replica borse louis vuitton replica replica Louis Vuitton supreme Backpack Louis Vuitton replica replique Sac Louis Vuitton chanel replica louis vuitton keepall replica zaino louis vuitton falso replica Jordan 1 cartier love ring replica dior replica chanel replica fake louis vuitton shoes louis vuitton shoes replica replica louis vuitton wallet imitazioni louis vuitton

Tin tức

Toàn văn báo cáo kinh tế xã hội và ngân sách nhà nước của Chính phủ tại Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV

Cử tri, Nhân dân trong và ngoài nước đánh giá cao ngành Tài nguyên và Môi trường trong triển khai công tác bảo vệ môi trường, phòng chống thiên tai

Khai mạc trọng thể Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV

Thủ tướng phát lệnh khởi công mở rộng nhà ga T2 sân bay Nội Bài

Tài nguyên

Đắk Nông: Tổ chức Hội nghị tập huấn tuyên truyền Luật Đất đai 2024

Thách thức trong hoạt động đầu tư vào lĩnh vực khai khoáng

Ứng dụng khoa học và công nghệ đảm bảo an ninh nguồn nước

Một số quy định mới của Luật Đất đai năm 2024 về cấp “sổ đỏ” có lợi cho người dân   

Môi trường

Việt Nam quyết liệt hành động giải quyết vấn đề bảo tồn đa dạng sinh học

Vườn quốc gia Hoàng Liên (Lào Cai): Tái thả 21 cá thể động vật hoang dã về với tự nhiên

Thả hơn 250.000 con tôm, cua xuống đầm phá Tam Giang - Cầu Hai

Chuyên gia cùng bàn giải pháp cho tác động của Biến đổi khí hậu tại Việt Nam

Video

Kỷ niệm 20 năm Tạp chí Tài nguyên và Môi trường và ra mắt kỷ ra mắt chuyên trang tiếng Anh

Tình yêu Môi trường

Thế giới lo sợ vì biến đổi khí hậu đã “Ngoài tầm kiểm soát” và kêu gọi hành động toàn cầu

Dự án Luật địa chất và khoáng sản sửa đổi khắc phục hạn chế để phát huy nguồn lực khoáng sản

Khoa học

Cần có nhiều chính sách ưu tiên cho các nhà khoa học nữ

Hệ thống mạng dự phòng đăng ký đất đai Đà Nẵng bị tấn công

Chuẩn bị diễn ra Triển lãm Quốc tế Điện tử & Thiết bị Thông minh Việt Nam (IEAE)

Thủ tướng Phạm Minh Chính dự Lễ chào mừng Ngày khoa học và công nghệ Việt Nam

Chính sách

Thành phố Thái Nguyên nói gì về tình trạng ô nhiễm quanh Khu xử lý chất thải rắn Đá Mài?

Hà Nội: Xử lý dứt điểm khai thác cát trái phép tại khu vực giáp ranh

Thanh Hóa: Xử lý nghiêm vi phạm tại các điểm thu mua gỗ rừng tự phát

Thái Bình: Tăng cường công tác quản lý Nhà nước đối với hoạt động khai thác tài nguyên, khoáng sản trên địa bàn

Phát triển

Quảng Trị: Đầu tư dự án Khu liên hợp xử lý chất thải 131 tỷ đồng

Di sản văn hóa thế giới Thành Nhà Hồ công trình kiến trúc kiệt tác của nhân loại

Khai mạc Đại hội Hội chiếu sáng Việt Nam lần thứ V, nhiệm kỳ 2024-2029

Chuyển đổi số: Chìa khóa phát triển nông nghiệp xanh, bền vững

Diễn dàn

ESG được Nhà nước và các nhà đầu tư ngày càng quan tâm

Chính phủ Anh hỗ trợ phát triển 10 dự án các - bon thấp tại Việt Nam

Bắc Kạn: Đất đá sạt lở vào nhà dân, 3 người bị vùi lấp

Khẩn trương khắc phục sạt lở hầm đường sắt tại thị trấn Chí Thạnh, Phú Yên