Phát triển ứng dụng công nghệ tiên tiến dự báo sạt lở đất

19/06/2023

TN&MTTheo các chuyên gia địa chất, trượt lở đất đá là một trong những loại hình thiên tai phổ biến nhất trên thế giới và Việt Nam. Ở nước ta, những năm gần đây, các loại hình thiên tai này xảy ra với tần suất và cường độ ngày càng tăng, gây ra những thiệt hại nghiêm trọng, điển hình ở các tỉnh miền núi như: Sơn La, Lai Châu, Điện Biên, Hòa Bình, Yên Bái, Lào Cai, Hà Giang, Cao Bằng, Thanh Hóa, Nghệ An,... Tăng cường cảnh báo sớm, ứng dụng khoa học công nghệ trong công tác dự báo là một trong những giải pháp quan trọng nhằm hạn chế thiệt hại về người và tài sản do sạt lở đất gây ra.

Phát triển ứng dụng công nghệ tiên tiến dự báo sạt lở đất

Ảnh minh họa

Sạt lở đất gây thiệt hại lớn về người và tài sản

Năm 2018, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 76/NQ-CP về công tác phòng, chống thiên tai, trong đó nhấn mạnh: Đối với các khu vực miền núi phía Bắc và Bắc Trung Bộ: Xác định khu vực nguy cơ cao xảy ra sạt lở đất, lũ quét để triển khai đồng bộ các giải pháp công trình, phi công trình, tổ chức thông tin cảnh báo, dự báo, điều chỉnh sản xuất nhằm hạn chế thiệt hại về người, đảm bảo sinh kế bền vững phù hợp với tập quán từng khu vực.

Những năm gần đây, nhiều trận lũ quét, sạt lở đất bất ngờ đổ ập xuống, cuốn trôi nhà cửa và tính mạng người dân, đặc biệt ở khu vực các tỉnh miền núi nước ta. Ở nước ta, thiên tai xảy ra bất thường, cực đoan, trái quy luật từ những tháng đầu năm và trên các vùng miền cả nước với 21/22 loại hình thiên tai, trong đó, điển hình có 1.057 trận thiên tai. Mưa lớn kéo dài ở miền Bắc đã gây sạt lở đất, lũ quét khu vực miền núi, ngập lụt đô thị, khu công nghiệp (tháng 4,5,6).

Tổng hợp của Văn phòng thường trực Ban chỉ đạo Quốc gia về phòng, chống thiên tai cho thấy, từ đầu năm 2022 đến tháng 4/2023, Việt Nam xảy ra 286 trận động đất; 310 trận lũ, lũ quét, sạt lở đất, 191 vụ sạt lở bờ sông, bờ biển, 2 đợt rét đậm, rét hại, 14 đợt gió mạnh, sóng lớn trên biển và 2 đợt nắng nóng, hạn hán,… Từ đầu năm 2023 đến nay, tiếp tục xảy ra hàng chục trận mưa lớn, dông lốc, sạt lở bờ sông, động đất,… khiến 7 người mất tích; thiệt hại kinh tế gần 25 tỷ đồng

Phát triển các hệ thống cảnh báo sớm thiên tai

Dù là một loại hình thiên tai nguy hiểm, thường xuyên xảy ra nhưng để dự báo, cảnh báo chính xác, kịp thời về thời gian, địa điểm xảy ra lũ quét, sạt lở đất hiện vẫn là “bài toán khó” không chỉ với Việt Nam mà cả các nước có công nghệ dự báo tiên tiến trên thế giới. Với Việt Nam, khó khăn này là do các mô hình dự báo quá trình mưa, lũ còn hạn chế. Mặt khác, do thiếu dữ liệu về quan trắc, địa hình, thiếu thông tin số liệu về cấu trúc thảm phủ, lớp đất, tính chất cơ lý của đất. Sự thay đổi về sử dụng đất, phá rừng, khai thác khoáng sản, làm đường,… cũng là những nhân tố gây khó khăn trong công tác dự báo lũ quét, sạt lở đất.

Trong bối cảnh đó, mới đây, các nhà khoa học của Viện Khoa học ĐC&KS (Bộ TN&MT) đã ứng dụng thành công việc phân tích ảnh viễn thám trong đánh giá hiện trạng sạt lở đất đá ở vùng miền núi. TS. Nguyễn Quốc Khánh, Giám đốc Trung tâm Viễn thám và Tai biến địa chất (Viện Khoa học ĐC&KS) cho biết, phân tích ảnh viễn thám cho phép nhận dạng các khối trượt và các yếu tố chính phát sinh trượt lở đất đá. Đó là các yếu tố cấu trúc địa chất, đới phá hủy kiến tạo, thảm phủ thực vật và những biến động của lớp thảm phủ thực vật,…

Theo TS. Nguyễn Quốc Khánh, với công nghệ viễn thám, các thông tin được chiết xuất từ ảnh viễn thám chủ yếu thông qua các dấu hiệu ảnh: dấu hiệu trực tiếp như tôn ảnh, màu sắc ảnh, hoa văn ảnh, kiến trúc ảnh, hình dạng đối tượng ảnh và gián tiếp như những yếu tố lớp phủ, địa hình, địa mạo, thành phần vật chất trên bề mặt địa hình,... Trên cơ sở đó, các nhà khoa học thành lập được các sơ đồ giải đoán các khối trượt và các yếu tố thành phần. Các sơ đồ kết quả giải đoán các khối trượt và các yếu tố thành phần sẽ được sử dụng làm các dữ liệu đầu vào rất quan trọng cho công tác đánh giá, phân vùng dự báo và thành lập bản đồ phân vùng cảnh báo nguy cơ trượt lở đất đá trong các bước tiếp theo.

Dựa trên nền tảng từ các kết quả nghiên cứu đề tài cấp nhà nước (Chương trình nghiên cứu công nghệ vũ trụ quốc gia) và địa phương (Sở KH&CN Đà Nẵng) do PGS. TS. Phạm Hồng Quang đã nghiên cứu và thiết kế thành công Hệ thống cảnh báo sớm CLi-ESEWS. Phạm Hồng Quang, Trung tâm Tin học và Tính toán, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam. Hệ thống được sáng chế nhằm mục tiêu: Hiệu quả cao, giá thành rẻ, có khả năng triển khai cộng đồng dân cư ở các khu vực nghèo thu nhập thấp. Giám sát thời gian thực dịch chuyển mái dốc, bùn đá. Địa phương tự lắp đặt dễ dàng với tư vấn từ xa của các chuyên gia đánh giá nguy cơ xác định các vị trí cần lắp đặt cảm biến. Dễ dàng vận hành và duy trì và sử dụng bởi nhân lực địa phương. Nối kết mạng toàn quốc giám sát và cảnh báo thiên tai (công nghệ IoT và WSN), đồng nhất thông tin thời gian thực giữa đơn vị dự báo, đơn vị tổ chức phòng chống thiên tai, địa phương, người dân và đơn vị cứu hộ cứu nạn. Sử dụng công nghệ, kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học và thiết bị tự chủ sản xuất tích hợp tại Việt Nam. Công nghệ áp dụng là giám sát tại chỗ các thông tin: Dịch chuyển mái dốc, rung chấn: xác định độ sâu mặt trượt, khoảng cách dịch chuyển khối trượt. Đặc tính thủy văn/vật lý của nước ngầm: Áp lực nước lỗ rỗng. Các âm thanh phát xạ bởi bùn đá, biến dạng vật rắn khi có dịch chuyển khối đất, đá,…

Theo Giám đốc Trung tâm Dự báo KTTV Quốc gia Mai Văn Khiêm, cảnh báo sạt lở đất hiện thách thức trong khoa học dự báo KTTV. Việt Nam hiện chưa có khả năng dự báo được sạt lở đất (mới cảnh báo nguy cơ có khả năng xảy ra lũ quét tại một vùng hoặc khu vực rộng) do các mô hình dự báo quá trình mưa, lũ còn hạn chế. Mặt khác, do thiếu dữ liệu về quan trắc, địa hình, thiếu thông tin số liệu về cấu trúc thảm phủ, lớp đất, tính chất cơ lý của đất. Sự thay đổi về sử dụng đất, phá rừng, khai thác khoáng sản, làm đường, độ dốc, việc tích trữ nước cũng như tác động của việc nghẽn dòng tự nhiên,... cũng là những nhân tố gây khó khăn trong công tác dự báo lũ quét, sạt lở đất. Thực tế, một số hiện tượng sạt lở đất trong thời gian qua gây thiệt hại lớn là do tác động của nghẽn dòng.

Giám đốc Mai Văn Khiêm cho biết thêm, Trung tâm Dự báo KTTV Quốc gia đã bước đầu có các giải pháp tăng cường chất lượng bản tin cảnh báo sạt lở đất như: tăng cường độ phân giải trong bản đồ dự báo mưa định lượng lên 1 - 3 km, sử dụng đồng hóa nhiều nguồn dữ liệu tạo bản đồ mưa như dữ liệu quan trắc, radar, mô hình số. Bản đồ cảnh báo nguy cơ lũ quét được xử lý kết hợp bổ sung các lớp thông tin về nguy cơ lũ quét, sạt lở đất kết hợp với phân ngưỡng mưa để tạo ra bản đồ cảnh báo nguy cơ lũ quét, sạt lở đất thời gian thực. Mức cảnh báo nguy cơ từ cao đến rất cao, chi tiết theo địa danh hành chính được hiển thị theo phổ màu khác nhau trên bản đồ kèm bảng biểu địa danh khu vực để các cấp quản lý, cơ quan chỉ đạo về phòng chống thiên tai có thể nắm bắt nhanh chóng, trực quan khu vực được cảnh báo. Cùng với đó, Tổng cục KTTV sẽ tập trung tăng cường cảnh báo sớm sạt lở đất, lũ bùn đá, lũ quét thông qua việc xây dựng công nghệ đồng hóa dữ liệu cảnh báo mưa, dông, hạn cực ngắn cho khu vực miền núi; xác định ngưỡng mưa gây sạt lở, lũ quét cho khu vực miền núi, khu vực trọng điểm xảy ra sạt lở, lũ quét; cùng với đó là nghiên cứu ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo, xây dựng hệ thống cảnh báo tác động và cảnh báo rủi ro do sạt lở đất.

THANH TÚ

Where you can buy Louis Vuitton Replica :

hermes pas cher louis vuitton neverfull replica louis vuitton scarf replica gucci backpack replica louis vuitton outlet nederland dior tasche replica replica chanel wallet louis vuitton duffle bag replica Replica chanel replica chanel wallet louis vuitton messenger bag replica dior tasche replica fake Louis Vuitton shoes replica gucci shoes van cleef replica chanel imitazioni replica celine Louis Vuitton Taschen replica hermes pas cher louis vuitton messenger bag replica LOUIS VUITTON sunglasses replica replica cartier love bracelet replica louis vuitton m40780 louis vuitton imitate kaufen fake louis vuitton tas kopen fake louis vuitton wallet louis vuitton scarf replica chanel imitazioni perfette replica louboutin replica celine replica Louis Vuitton shoes goyard replica cartier love imitazione fake Louis Vuitton shoes gucci scarf replica borse louis vuitton replica replica Louis Vuitton supreme Backpack Louis Vuitton replica replique Sac Louis Vuitton chanel replica louis vuitton keepall replica zaino louis vuitton falso replica Jordan 1 cartier love ring replica dior replica chanel replica fake louis vuitton shoes louis vuitton shoes replica replica louis vuitton wallet imitazioni louis vuitton

Tin tức

Thủ tướng: Không bao giờ quên những người làm nên 'cột mốc vàng' lịch sử Điện Biên Phủ

Tăng cường hợp tác với Úc về khí hậu - năng lượng - môi trường

Sớm hoàn thiện quy định về giá đất

Lãnh đạo Đảng, Nhà nước dâng hương tưởng niệm Tổng Bí thư Trần Phú

Tài nguyên

Cát biển - Vật liệu xây dựng trong tương lai

Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội thẩm tra Dự án Luật Địa chất và Khoáng sản

Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai góp phần đưa công tác quản lý, sử dụng đất đi vào nền nếp

Hoàn thiện, đồng bộ chính sách, pháp luật về đất đai

Môi trường

Long An công bố khẩn cấp thiên tai xâm nhập mặn

Quảng Nam: Giải cứu thành công sơn dương quý hiếm bị mắc bẫy

Tận dụng rác thải nhựa: Tại sao không?

Hoàn thiện hành lang pháp lý về các công cụ kinh tế trong quản lý môi trường 

Video

Kỷ niệm 20 năm Tạp chí Tài nguyên và Môi trường và ra mắt kỷ ra mắt chuyên trang tiếng Anh

Tình yêu Môi trường

Thế giới lo sợ vì biến đổi khí hậu đã “Ngoài tầm kiểm soát” và kêu gọi hành động toàn cầu

Dự án Luật địa chất và khoáng sản sửa đổi khắc phục hạn chế để phát huy nguồn lực khoáng sản

Khoa học

Đánh giá tổng lượng nước trên mặt của khu vực vành đai kinh tế ven biển vịnh Bắc Bộ

Giải pháp phục hồi sông đô thị ở nước ta nhìn từ kinh nghiệm quốc tế

Đánh giá tổng lượng nước trên mặt lưu vực sông Lô Chảy

Ứng dụng mô hình mạng nơ-ron nhân tạo dự báo mực nước dưới đất trong các tầng chứa nước khe nứt lưu vực sông Nhuệ - Đáy

Chính sách

Bắc Giang: Một doanh nghiệp bị xử phạt về tài nguyên nước và khoáng sản

Hà Nội yêu cầu xe vận chuyển chất thải phải có camera hành trình, GPS

Thanh Hóa: Cao ốc đa chức năng 50 tầng sau hơn 2 năm tìm được chủ vẫn là bãi đất trống

Chính sách vượt trội “đẩy lui” ô nhiễm

Phát triển

Cần chính sách cho doanh nghiệp phát triển kinh tế tuần hoàn

Chợ đêm tại Phú Quốc có gì khiến phóng viên Hàn Quốc “phải lòng”?

Hội Văn nghệ sĩ - Nhà báo xứ Thanh tại Hà Nội: Gặp mặt đầu Xuân và khởi động chương trình 60 năm “ký ức Hàm Rồng”

Thúc đẩy thực hành giảm nhựa trong các siêu thị và nhà bán lẻ

Diễn dàn

Nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo thiên tai trước tác động của biến đổi khí hậu

Thời tiết ngày 18/4: Miền Bắc sáng mưa dông, trưa chiều trời nắng

Thời tiết ngày 17/4: Nhiều tỉnh, thành phố nắng nóng đổ lửa

Thời tiết ngày 16/4: Miền Bắc gia tăng nắng nóng