Niềm tin vào sức mạnh siêu hình vượt thời gian

12/02/2024

TN&MTTrong vòng quay cuộc đời, mỗi chúng ta ai cũng đang chạy đua với thời gian và những lo toan, tất bật của cuộc sống đời thường, công việc, sự nghiệp, gia đình…

Tôi không phải là người cổ hủ, bảo thủ hay bới móc những hoài niệm để sống, ai gặp tôi sẽ biết rõ ngay. Nhưng với tôi, Tết cổ truyền như một sức mạnh, một sức mạnh siêu hình vượt thời gian. Nó không phải là thứ gì cao sang mà gần gũi thân thương hàng ngày, chỉ dừng lại nghĩ, chút thôi, ai cũng cảm nhận được nó ở quanh mình và trong huyết mạch mỗi chúng ta.

Thế là Tết đã đến và tôi nhớ mãi những ngày cuối năm, thời tôi còn cởi trần tắm sông với chúng bạn. Hồi đó, cũng như bao đứa trẻ trong xóm khác, tôi cũng mong chỉ nhanh đến Tết để được đi chơi, được mua quần áo đẹp, dày, dép và được nổ những cái pháo tép lẹt đẹt vui tai. Đặc biệt, là được mẹ hay bà nội mua cho những con tò he chơi tết. Những năm 1997, 1998 quê tôi vẫn nghèo lắm! lại chưa có điện nên đèn hoa kỳ cũng trở thành ký ức khó quên trong tôi.

Tết ở quê tôi bắt đầu từ những người đi xa về quê ăn tết, những lời hỏi thăm đại loại như: thằng Dũng nhà chị năm nay có về không? Con Vân về lâu chưa?... Rồi họ đến nhà những người mới về hỏi thăm chuyện làm ăn, chuyện ngoài địa phương như thế nào.

Vô hình chung, những người xa quê nay trở về lại là tâm điểm của cả xóm đến thăm hỏi. Có những người tha phương cầu thực quá nửa đời người mới về được nơi chôn nhau cắt rốn. Vừa về đến đầu làng thì họ quỵ xuống mà khóc nức nở, người dân thấy mới hay “thằng Thắng nó về bà con ơi”! Nhưng cũng có người không được may mắn như thế.

Rồi đến phiên chợ Xuân. Có lẽ với những đứa trẻ như tôi thời đó, được đi chợ Xuân là thích nhất. Tôi còn nhớ, hồi đó được mẹ và bà nội cho ra chợ, mua quần áo, mà có đủ bộ đâu, được quần thì không áo, hoặc áo không quần, hoặc có quần áo mới nhưng dép rách… Dù có quần, hay áo cũng chỉ mặc ba ngày tết rồi gấp gọn cất vào tủ cho mới và chỉ sự kiện lớn mới mang ra mặc. Nhưng có lẽ vui nhất vẫn là những con tò he...

Tôi cứ chăm chú nhìn những nghệ nhân nặn tò he mà có lần lạc giữa chợ. Họ khéo tay lắm, nặn đủ các kiểu từ hoa, quả đến các con vật gần gũi với người nông dân như trâu, bò, lợn, chó, mèo…, nhưng tôi nhớ mãi chuyện con gà tò he. Những con tò he này khi chơi xong thì chúng tôi lại cho vào bếp nướng để ăn và con gà tò he của đứa em gái tôi cũng không ngoại lệ. Nhưng khổ nỗi, khi chưa kịp thịt gà thì bị tôi vặt mất cái đầu, thế là nó khóc ròng cả buổi để bắt đền con gà đó. Tôi bị mẹ cho ăn đòn roi đến ngày hôm sau mới hết lằn chạch và đứa em gái có con gà khác mới hết giận tôi…

Niềm tin vào sức mạnh siêu hình vượt thời gian

Mâm ngũ quả thể hiện sự thành kính của con cháu với ông bà tổ tiên mỗi dịp Tết đến Xuân về

Chuyện những con tò he, những phiên chợ ngày tết, những mong mỏi của trẻ thơ mà cho đến tận bây giờ, khi có con tôi mới hiểu được ý nghĩa, giá trị của nó. Người đi chợ tết, người ở nhà dọn dẹp nhà cửa, quét mạng nhện, quét vôi và kẻ chân tường cho khang trang sạch đẹp, dọn bàn thờ tổ tiên cho tươm tất những mong một mùa xuân tươi mới với nhiều may mắm, tài lộc đầy nhà.

Khi họ vừa dọn dẹp xong nhà thì trong làng bắt đầu có tiếng eng éc của những con lợn... Cứ 5 đến 7 nhà đụng một con lợn, tùy to hay nhỏ mà chia, mà gọi đụng cho hợp lý. Thịt lợn xong, có nhân, rồi họ gói bánh trưng. Thế là tết đã đến 28 – 29! Anh em chúng tôi với mấy đứa cùng trăng lứa ở xóm có khi thức cả đêm bên nồi bánh trưng vì thấy vui và lấy lửa nổ pháo tép, nướng khoai, ngô vậy thôi, chứ hồi đó chúng tôi chẳng biết gì về về ý nghĩa của nó cả.

Còn một việc quan trọng và ý nghĩa, linh thiêng nhất trong làng tôi những ngày cuối năm mà nhà nào cũng phải làm, năm nào cũng vậy. Đó là làm mâm cơm tất niên rồi ra mộ mời tổ tiên về ăn tết những người quá cố về ăn tết với gia đình. Lúc đó, tôi chưa biết gì về phong tục này. Bây giờ, tôi cũng mới chỉ hiểu về ý nghĩa của nó, chứ chưa cắt nghĩa và hiểu hết được sức mạnh của nó trong mỗi người, mỗi nhà như thế nào.

Năm nay tôi cũng làm việc linh thiêng này, nhưng với tâm thế khác, hoàn cảnh khác. Tôi không còn là một đứa trẻ mà đã là một trụ cột gia đình, có vợ có con và tôi thấy như tổ tiên tôi vẫn còn sống, tôi trò chuyện như hai người tồn tại bên cạnh, tôi tâm sự với Nội tôi những chuyện trong năm, những dự định năm mới rồi cũng xin, cầu mong Nội tôi và tổ tiên phù hộ cho chúng tôi được mạnh khỏe, được ấm no, hạnh phúc... Nó như một sức mạnh siêu hình, không nắm, không cầm, không cắt nghĩa được trong tôi nhưng nó trở thành một sức mạnh giúp tôi vượt qua những khó khăn và hy vọng vào một ngày mai tươi sáng.

Hôm nay, bước trên con đường làng quen thuộc ấy, vẫn phong tục ấy nhưng làng tôi đã thay da đổi thịt về kinh tế, đang làng đã đường bê tông hoá, người dân đã có của ăn, của để, trong làng không còn nóc nhà tranh, vách đất nữa mà thay bằng tường gạch, mái ngói đỏ tươi hay đổ bê tông cốt thép; càng vui hơn khi huyện tôi đã lên thị xã, làng tôi đã có dự án kinh tế với quy mô lơn,… Và có lẽ niềm tin vào sức mạnh, vào truyền thống tốt đẹp của ngày tết cổ truyền, tưởng nhớ tổ tiên mà dân làng tôi có thêm sức mạnh vươn lên trong cuộc sống. Và đến tận bây giờ tôi có hỏi cụ cao niên nhất trong làng năm nay đã 99 tuổi cũng không biết phong tục ngày tết, niềm tin vào thờ cúng tổ tiên có từ bao giờ.

Thằng Giáp, bạn nối khố chăn trâu một thời với tôi hồi nào, giờ nó đã là giám đốc một doanh nghiệp với vài chục công nhân. Năm nay, nó cũng về quê, cũng lên mời tổ tiên về ăn tết như mọi nhà trong làng. Nhưng nó phân vân với tôi là mấy năm trước nó bận công việc nên không về đón tết cùng tổ tiên và nó thấy có lỗi. Chúng tôi cũng bàn về giá trị ngày Tết cổ truyền, phong tục thờ cúng tổ tiên theo kiểu riêng của chúng tôi. Nhưng có một điểm chung là ai cũng tin vào sức mạnh của một mùa xuân mới, vào giá trị tốt đẹp truyền thống. Và tôi tin chắc rằng trong bạn, trong tôi đều tồn sức mạnh siêu hình đó.

Trong tâm thế và thời cuộc bây giờ, thế hệ chúng tôi ngoài niềm tin vào sức mạnh những giá trị truyền thống tốt đẹp còn tin vào sức mạnh dẫn dắt của Đảng với vai trò to lớn mà lịch sử đã giao cho. Tôi tin rằng, với những sức mạnh tổng hợp đó, dân làng tôi sẽ ngày càng giàu đẹp hơn, bạn tôi sẽ có nhiều giám đốc, nhiều doanh nghiệp hơn và như vậy chúng tôi đã biến niềm tin siêu hình thành sức mạnh vượt thời gian góp nên viên gạch xây dựng quê hương, Đất nước ngày thêm giàu mạnh, thêm những mùa Xuân thắng lợi mới cho Đất nước.

Nhất Nam

Tin tức

Hướng về Điện Biên nhân dịp kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ

Dự kiến Ban hành Quy chuẩn Việt Nam về khí thải ô tô đang lưu hành và lộ trình áp dụng trong Quý I/2024

Người dân phải được hưởng những thành tựu mới nhất của ngành dược

Thống nhất đầu mối quản lý trong lĩnh vực địa chất, khoáng sản

Tài nguyên

Ba nhà đầu tư muốn làm đường nối cảng biển Việt Nam qua Lào

Luật Đất đai (sửa đổi): Bệ đỡ cho thị trường bất động sản bứt phá

Kiên quyết xử lý hành vi vi phạm về khai thác khoáng sản và môi trường 

Bộ Tài nguyên lấy ý kiến dự thảo Nghị định tính giá đất theo 4 phương pháp

Môi trường

Cháy lớn tại Vườn Quốc gia Hoàng Liên, huy động gần 450 người dập lửa

Quảng Ngãi phạt 330 triệu đồng doanh nghiệp xả nước thải có chứa xyanua vượt ngưỡng ra môi trường

Nhiều tuyến suối tại TP Thủ Đức ô nhiễm nặng

Một doanh nghiệp xả thải có thông số Xyanua vượt quy chuẩn hơn 20 lần

Video

Kỷ niệm 20 năm Tạp chí Tài nguyên và Môi trường và ra mắt kỷ ra mắt chuyên trang tiếng Anh

Tình yêu Môi trường

Thế giới lo sợ vì biến đổi khí hậu đã “Ngoài tầm kiểm soát” và kêu gọi hành động toàn cầu

Dự án Luật địa chất và khoáng sản sửa đổi khắc phục hạn chế để phát huy nguồn lực khoáng sản

Khoa học

Giải mã tên một dòng sông

Đoàn kết vì hệ thống lương thực bền vững

Hành trình "gọi tên tổn thương" bằng AI của Phó Giáo sư trẻ

Màng chuyển đổi CO2 thành chất hữu dụng

Chính sách

Áp quy định mới, doanh nghiệp bất động sản hết cửa 'tay không bắt giặc'

Quy định mới về thu phí khai thác sử dụng tài liệu địa chất, khoáng sản

Thực hiện chính sách 'giải nén', giảm tải cho các đô thị lớn

Loạt dự án biệt thự du lịch, sân golf ở Ninh Bình vi phạm về đất đai, xây dựng

Phát triển

Bến Tre: Tăng trưởng kinh tế, chú trọng bảo vệ môi trường

Tinh thần “đi trước mở đường”

Đầu năm, loạt địa phương tìm nhà đầu tư cho nhiều dự án lớn

Đà Nẵng xây dựng Công viên Rồng tại quận Sơn Trà

Diễn dàn

Đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông trọng điểm: Tạo nền tảng cho sự tăng trưởng

Nhiều khu vực tại huyện Trần Văn Thời (Cà Mau) bị sụt lún

Thời tiết ngày 20/2: Miền Bắc vẫn sương mù, trưa có nơi nắng nóng

Thời tiết ngày 19/2: Miền Bắc gia tăng nắng trước khi đón không khí lạnh