Kinh tế tuần hoàn tài nguyên nước

22/11/2023

TN&MTKinh tế tuần hoàn tài nguyên nước và tái sử dụng nước đã và đang trở thành một xu thế tất yếu, diễn ra mạnh mẽ tại nhiều quốc gia trên thế giới trong đó có Việt Nam. Chuyển dịch từ nền kinh tế truyền thống sang kinh tế tuần hoàn là giải pháp hữu hiệu, giúp duy trì phát triển kinh tế, đồng thời giảm thiểu tác động xấu đến môi trường và bảo vệ tài nguyên nước.

Kinh tế tuần hoàn tài nguyên nước

Kinh tế tuần hoàn tài nguyên nước và tái sử dụng nước

Khái niệm kinh tế tuần hoàn (KTTH) được biết đến rộng rãi nhất do Quỹ Ellen Mac Arthur đưa ra tại Hội nghị Kinh tế toàn cầu năm 2012 (Ellen Mac Arthur Foundation, 2013). Theo đó, “KTTH là một hệ thống kinh tế phát triển trên nền tảng các mô hình kinh doanh có tính tái tạo và khôi phục thông qua các kế hoạch và thiết kế chủ động, chuyển dịch theo hướng sử dụng năng lượng tái tạo, không dùng các hóa chất độc hại gây tổn hại tới việc tái sử dụng và hướng tới giảm thiểu chất thải. Nó thay thế khái niệm kết thúc vòng đời của vật liệu bằng việc giảm thiểu sử dụng, tái sử dụng, tái chế và khôi phục vật liệu trong quá trình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm

Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên hợp quốc (UNIDO) năm 2017 cũng đưa ra quan điểm về KTTH là “Một phương thức mới để tạo ra giá trị, và cuối cùng là sự thịnh vượng, hoạt động bằng cách kéo dài tuổi thọ sản phẩm thông qua cải tiến thiết kế và dịch vụ, đồng thời, chuyển chất thải từ cuối chuỗi cung ứng trở lại điểm đầu, qua đó, sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn bằng cách sử dụng chúng nhiều lần chứ không chỉ một lần”. Năm 2020, Luật Bảo vệ môi trường (BVMT) đã quy định “KTTH là mô hình kinh tế trong đó, các hoạt động thiết kế, sản xuất, tiêu dùng và dịch vụ nhằm giảm khai thác nguyên liệu, vật liệu, kéo dài vòng đời sản phẩm, hạn chế chất thải phát sinh và giảm thiểu tác động xấu đên môi trường” (Điều 142, Luật BVMT năm 2020). Như vậy, nguyên lý căn bản của mô hình này là làm sao để có thể tận dụng tối đa lượng tài nguyên đã được sử dụng để phục vụ sản xuất ra sản phẩm đó. Khi một sản phẩm đã đạt tới điểm cuối vòng đời của mình thì nó phải trở thành nguồn vật liệu đầu vào cho sản xuất một sản phẩm khác. Nền KTTH mang lại nhiều lợi ích về kinh tế, môi trường và xã hội.

Tuần hoàn nước là sự tồn tại và vận động của dòng nước theo một chu trình (sản xuất, sinh hoạt). Tái sử dụng nước (TSDN) (reuse) và tái chế nước (recycle) thường được sử dụng thay thế cho nhau trong nhiều tài liệu. Đây là quá trình chủ động thu giữ nước thải (wastewater), nước mưa (stormwater), nước mặn (saltwater) hoặc nước xám (greywater) và làm sạch nước. Nước sau khi làm sạch có thể phục vụ cho nhiều mục đích cần thiết như nước uống, nước dùng cho công nghiệp, bổ sung nước mặt hoặc nước ngầm và phục hồi lưu vực sông. Cách diễn giải như trên cũng phù hợp với ý nghĩa của TSDN trong KTTH TNN.

Kinh tế tuần hoàn TNN là một khuôn khổ kinh tế để giảm thiểu, bảo tồn và tối ưu hóa việc sử dụng nước thông qua tránh lãng phí, sử dụng hiệu quả và duy trì, đảm bảo chất lượng nguồn nước cũng như bảo vệ môi trường. Tuần hoàn TNN và TSDN chưa được khai thác nhiều nhưng đang được quan tâm với nhiều tiềm năng và lợi ích to lớn.

Kinh tế tuần hoàn coi TNN là tài nguyên hữu hạn. Dựa trên chu trình nước tự nhiên, nền KTTH tránh sử dụng nước khi có thể; khép kín các vòng lặp ở một số cấp độ bằng cách nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nước (đi kèm với các tài nguyên khác), giảm thiểu chất thải và tập trung vào các chữ R - Giảm thiểu (Reduce), tái sử dụng (Reuse), tái chế (Recvcle), bổ sung (Replenish), phục hồi (Recover), và giữ lại (Retain).

Một số mô hình tuần hoàn, tái sử dụng nước 

Tiếp cận áp dụng KTTH trong TSDN có thể được thực hiện ở ba cấp độ: Cấp độ vi mô (doanh nghiệp, nhà máy); cấp độ trung bình (các nhóm cộng sinh, khu công nghiệp - KCN) và cấp độ vĩ mô (thành phố, tỉnh và vùng) trong một số lĩnh vực trọng tâm như các hệ thống công nghiệp, môi trường xây dựng, cơ sở hạ tầng đô thị và sinh thái. Sau đây là một số kinh nghiệm quốc tế về KTTH TNN và tuần hoàn tái sử dụng nước.

Liên minh châu Âu (EU): Chính sách về TSDN của EU được xây dựng dựa trên các tiêu chuẩn quốc tế: Hướng dẫn của WHO về sử dụng nước thải an toàn (tái bản lần 3 năm 2006); các tiêu chuẩn ISO (ISO 16075 - hướng dẫn sử dụng nước thải đã qua xử lý trong các dự án thủy lợi); đánh giá chính sách ở các quốc gia ngoài EU; và bối cảnh chính sách của EU nói chung.

Cơ chế đối tác EU đổi mới về TNN (EIP water) nhằm loại bỏ rào cản đối với đổi mới, kết nối cung cầu cho các bên có nhu cầu đổi mới, cung cấp các chiến lược và giải pháp và thúc đấy thử nghiệm. Nhóm chỉ đạo của EIP water đã mời các nhóm hành động (action groups) phát triển và thử nghiệm nhiều giải pháp.

Hoa Kỳ: Tại Hoa Kỳ, khoảng 7-8% nước thải được tái sử dụng với nhiều mục đích khác nhau như: Hoạt động ở đô thị (tưới cảnh quan và các sân golf); nông nghiệp (trồng trọt, chăn nuôi); tạo khoảng không cách ly; môi trường (cấp nước cho vùng đất ngập nước, cấp nước duy trì dòng chảy sông suối); công nghiệp (sản xuất, làm mát, vệ sinh thiết bị), trong đó, TSDN thải cho hoạt động nông nghiệp chiếm tỷ trọng cao nhất.

Việc tuần hoàn TSDN được lồng ghép trong quy hoạch tổng hợp TNN. Các quy định, hướng dẫn về TSDN cũng được nhiều bang của Hoa Kỳ ban hành. Một số bang quy định giấy phép riêng cho hoạt động TSDN thải trong hệ thống chương trình cấp phép của bang. Một số bang khác lại tích hợp việc cho phép hoạt động TSDN thải trong các giấy phép về tài nguyên nước sẵn có.

Singapore: Chiến lược an ninh nước dài hạn của Singapore bắt đầu được hình thành vào năm 1965 (sau khi độc lập) do khan hiếm nước tài nguyên. Trong suốt những năm qua, Singapore đã phát triển hệ thống quản lý TNN toàn diện bao gồm quản lý lưu vực, phát triển cơ sở hạ tầng, xử lý và lưu trữ địa phương và nguồn nước nhập khẩu (từ Johor, Malaysia), xây dựng cơ chế định giá và phi định giá cho mục đích bảo tồn cho người sử dụng trong và ngoài nước, quản lý và xử lý nước thải, để sản xuất nước tái sử dụng từ nguồn đô thị từ năm 2003 (dự án NEWater), và khử muối trong nước từ năm 2005. Đặc biệt, nước không chỉ tái chế sử dụng cho nông nghiệp và công nghiệp mà còn dùng để uống.

Trung Quốc: Trung Quốc đã thực hiện KTTH ở cả ba cấp: Cấp độ vĩ mô (thành phố, tỉnh và vùng); cấp độ trung bình (các nhóm cộng sinh) và cấp độ vi mô (doanh nghiệp) với trọng tâm chính là các hệ thống công nghiệp, môi trường xây dựng, cơ sở hạ tầng đô thị và sinh thái. Chính phủ Trung Quốc cũng thiết lập nhiều chính sách liên quan đến tuần hoàn tái sử dụng TNN, bao gồm lồng ghép trong các chính sách về KTTH và các chính sách nước đô thị. Trung Quốc đã ban hành Kế hoạch xử lý nước thải đô thị và xây dựng các cơ sở tái chế, xử lý nước thải quốc gia 5 năm lần thứ 12 với số tiền đầu tư khoảng 30,4 tỷ nhân dân tệ. Kế hoạch đưa ra các mục tiêu chi tiết về tỷ lệ TSDN thải ở các thành phố lớn và của quốc gia theo thời gian.

Kinh nghiệm về xây dựng khuôn khổ, chính sách về KTTH TNN và tuần hoàn TSDN của các quốc gia trên thế giới đều cho thấy, vấn đề này không chỉ cần thiết với các quốc gia khan hiếm nguồn nước. Một số bài học kinh nghiệm rút ra cho Việt Nam cụ thể là: Cụ thể hóa KTTH TNN và TSDN trong các chính sách theo các giai đoạn khác nhau; việc tuần hoàn TSDN cần được xem xét trên cả phạm vi vi mô, trung bình và vĩ mô; ban hành và công bố thông tin về các tiêu chuẩn cụ thể về nước thải sau xử lý, nước tuần hoàn theo các mục đích sử dụng khác nhau; xây dựng các cơ chế khuyến khích thúc đẩy KTTH TNN và TSDN.

PGS. TS. HOÀNG THỊ THU HƯƠNG 

Đại học Bách khoa Hà Nội

Nguồn: Tạp chí Tài nguyên và Môi trường số 20 (Kỳ 2 tháng 10) năm 2023

Where you can buy Louis Vuitton Replica :

hermes pas cher louis vuitton neverfull replica louis vuitton scarf replica gucci backpack replica louis vuitton outlet nederland dior tasche replica replica chanel wallet louis vuitton duffle bag replica Replica chanel replica chanel wallet louis vuitton messenger bag replica dior tasche replica fake Louis Vuitton shoes replica gucci shoes van cleef replica chanel imitazioni replica celine Louis Vuitton Taschen replica hermes pas cher louis vuitton messenger bag replica LOUIS VUITTON sunglasses replica replica cartier love bracelet replica louis vuitton m40780 louis vuitton imitate kaufen fake louis vuitton tas kopen fake louis vuitton wallet louis vuitton scarf replica chanel imitazioni perfette replica louboutin replica celine replica Louis Vuitton shoes goyard replica cartier love imitazione fake Louis Vuitton shoes gucci scarf replica borse louis vuitton replica replica Louis Vuitton supreme Backpack Louis Vuitton replica replique Sac Louis Vuitton chanel replica louis vuitton keepall replica zaino louis vuitton falso replica Jordan 1 cartier love ring replica dior replica chanel replica fake louis vuitton shoes louis vuitton shoes replica replica louis vuitton wallet imitazioni louis vuitton

Tin tức

Tập đoàn Nhật Bản khởi công dự án nửa tỷ USD từ thông điệp của Thủ tướng

Thủ tướng Phạm Minh Chính: 'Ai có gì góp nấy' để xóa nhà tạm, nhà dột nát cho người nghèo

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Cả nước chung tay để xóa nhà tạm, nhà dột nát trên cả nước trong năm 2025

Ủy ban Chỉ đạo quốc gia về thực hiện Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam tổ chức kỳ họp lần thứ I

Tài nguyên

Nguyên nhân khiến hầm Bãi Gió sạt lở, đường sắt Bắc-Nam tê liệt

Phát hiện thêm 22 hang động lung linh huyền ảo tại Quảng Bình

Khẩn trương khắc phục sự cố sạt lở hầm đường sắt khu vực qua đèo Cả

Những ý kiến được quan tâm tại Hội nghị hướng dẫn thi hành Luật Đất đai năm 2024

Môi trường

Net Zero - cơ hội và thách thức

'Xanh hóa' du lịch, khách muốn có chuyến đi giảm ‘dấu ấn’ môi trường

Khởi động chiến dịch “Nói không với rác nhựa, lưu lại dấu tay xanh" tại Côn Đảo

Ô nhiễm không khí vượt ngưỡng, Hà Nội sẽ phun nước rửa đường trở lại

Video

Kỷ niệm 20 năm Tạp chí Tài nguyên và Môi trường và ra mắt kỷ ra mắt chuyên trang tiếng Anh

Tình yêu Môi trường

Thế giới lo sợ vì biến đổi khí hậu đã “Ngoài tầm kiểm soát” và kêu gọi hành động toàn cầu

Dự án Luật địa chất và khoáng sản sửa đổi khắc phục hạn chế để phát huy nguồn lực khoáng sản

Khoa học

Về khả năng tồn tại các nguồn nước dưới đất ở vùng thềm lục địa nước ta 

Giải pháp xanh bảo vệ, chống sạt lở mái taluy khu đô thị khu vực Đà Lạt

Một số vấn đề xây dựng đội ngũ cán bộ khoa học lĩnh vực tài nguyên nước 

Đề xuất các giải pháp bảo vệ môi trường các hồ cấp nước sinh hoạt trên địa bàn tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu 

Chính sách

Bổ nhiệm Tân Thứ trưởng Bộ Ngoại giao

Phát triển mạng lưới trạm khí tượng thủy văn hiện đại, đồng bộ

Vì sao Công ty TNHH Nông nghiệp Đông Giang bị phạt 80 triệu đồng?

Hà Nội: Đăng ký biến động, mua bán chuyển nhượng bất động sản không gia tăng đột biến

Phát triển

Khó chi trả kinh phí từ bán tín chỉ carbon rừng

Bổ nhiệm Tổng Biên tập Tạp chí Thông tin và Truyền thông

Liên đoàn Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước miền Bắc: 50 năm xây dựng và phát triển 

Bình Dương: Sắp diễn ra Diễn đàn hợp tác kinh tế Horasis Trung Quốc 2024

Diễn dàn

Thời tiết ngày 14/4: Nhiều khu vực có nắng nóng diện rộng và gay gắt

Thời tiết ngày 13/4: Nhiều khu vực trên cả nước nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt

Thời tiết ngày 12/4: Miền Bắc nắng nóng trở lại, Nam Bộ có nơi gần 40 độ

Duy trì ổn định hoạt động mạng lưới trạm, cảnh báo, dự báo kịp thời các hiện tượng thời tiết nguy hiểm