Không thể trì hoãn việc giải quyết cuộc khủng hoảng ô nhiễm nhựa

13/06/2024

TN&MTHội nghị lần thứ tư của Ủy ban Đàm phán Liên chính phủ (INC-4) về một thỏa thuận toàn cầu nhằm chấm dứt ô nhiễm nhựa đã kết thúc sau phiên họp to Vòng đàm phán đã không đạt được như mong đợi khi những bất đồng của các nước thành viên tham gia chưa được thu hẹp để đạt mục tiêu thông qua được Hiệp ước vào cuối năm nay tại Busan (Hàn Quốc). Tuy nhiên, các quốc gia tham gia vẫn kỳ vọng vào một phiên họp giữa kỳ để đi đến thống nhất những tham vọng về biện pháp đủ mạnh giải quyết ô nhiễm nhựa.

Cần tổ chức nhiều cuộc họp giữa kỳ để đi đến thống nhất

Theo nhận định của ông Eirik Lindebjerg, Giám đốc Chính sách Nhựa Toàn cầu, WWF về INC -4 cho thấy, các trao đổi mới nhất liên quan đến thỏa thuận toàn cầu về ô nhiễm nhựa đạt được những kết quả nhất định khi các quốc gia đã đề xuất và triển khai một số giải pháp quan trọng nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng ô nhiễm nhựa; tuy nhiên các nước vẫn chưa thống nhất được ranh giới lớn nhất của thỏa thuận này - liệu thỏa thuận sẽ đưa ra các quy tắc chung trên phạm vi toàn cầu hay chỉ thực thi nguyên trạng thông qua các quy tắc tự nguyện dựa trên các kế hoạch quốc gia.

Không thể trì hoãn việc giải quyết cuộc khủng hoảng ô nhiễm nhựa

Toàn cảnh phiên họp Thỏa thuận toàn cầu về rác thải nhựa lần thứ 4

Kỳ họp cũng ghi nhận việc xây dựng các quy tắc nhằm ngăn chặn các sản phẩm nhựa có vấn đề và có thể thay thế được bằng vật liệu khác; tuy nhiên vẫn còn bỏ ngỏ khả năng liệu thỏa thuận có ban hành các biện pháp giảm thiểu sản xuất và tiêu dùng nhựa hay không.

Các quốc gia đã đồng ý tổ chức các phiên họp giữa kỳ chính thức trước INC-5. Điều này sẽ có ý nghĩa quan trọng trong việc thúc đẩy xây dựng danh sách các sản phẩm nhựa và hóa chất có hại và có thể tránh được, thiết kế sản phẩm để tái sử dụng và tái chế cũng như trong việc phân tích gói tài chính cần thiết để thực hiện hiệp ước này.

Do đó, cần tổ chức nhiều phiên họp trước khi các nhà đàm phán trở lại kỳ họp cuối cùng tại Busan, Hàn Quốc vào tháng 11 năm 2024 - WWF kêu gọi tất cả các chính phủ tăng cường các nỗ lực để thúc đẩy tiến trình giữa các phiên họp. Các phiên họp giữa kỳ chính thức, các cuộc họp kỹ thuật do các quốc gia điều hành, các hội nghị bộ trưởng và các cuộc thảo luận không chính thức sẽ đều cần thiết để đảm bảo cho các quốc gia sẵn sàng đàm phán và hoàn thiện thỏa thuận tại Busan cuối năm nay.

Nhiều quốc gia đặt quyết tâm cao

Bảy ngày đàm phán tại Ottawa đã cho thấy rõ đâu là những quốc gia ủng hộ một hiệp ước tham vọng về nhựa, giải quyết toàn bộ vòng đời của nhựa từ khai thác đến thải bỏ, và đâu là những quốc gia có quan điểm khác, phục vụ cho lợi ích của ngành công nghiệp nhựa và nhiên liệu hóa thạch.

Không thể trì hoãn việc giải quyết cuộc khủng hoảng ô nhiễm nhựa

Nhóm họp các quốc gia châu Á

Peru và Rwanda nổi lên với vai trò tiên phong khi đưa ra đề xuất về các hoạt động liên quan đến giai đoạn giữa các kỳ họp đối với nhựa nguyên sinh, đặt mục tiêu giảm 40% lượng sử dụng nhựa nguyên sinh trên toàn cầu vào năm 2040 so với mức năm 2025. Đề xuất này nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ một số phái đoàn, bao gồm Malawi, Philippines và Fiji.

Bên cạnh đề xuất của Rwanda/ Peru, một số quốc gia khác đã khởi động Tuyên bố Cầu nối Busan về Polyme Nhựa nhằm kêu gọi các bên ủng hộ việc giữ nguyên điều khoản giải quyết vấn đề nhựa nguyên sinh trong văn bản hiệp ước và tạo động lực cho vòng đàm phán thứ năm (và cũng là vòng cuối cùng theo kế hoạch) tại Busan, Hàn Quốc vào cuối năm nay. Tuy nhiên, đây chỉ là một nỗ lực không ràng buộc về mặt pháp lý và không đề cập đến vấn đề khai thác.

Quan điểm ngược lại là một các quốc gia sản xuất polyme và nhựa, bao gồm Ả Rập Saudi, Ấn Độ, Kuwait và Qatar. Nhóm này nhắc lại về phạm vi của dự thảo hiệp ước, nhằm tái định nghĩa ý nghĩa của toàn bộ vòng đời của nhựa, dường như là một nỗ lực để thu hẹp phạm vi của hiệp ước chỉ tập trung vào vấn đề quản lý chất thải.

Mặc dù đã có những tiến bộ trong các cuộc đàm phán thực chất tại Ottawa, các quốc gia vẫn ra về với một văn bản chưa phù hợp cho các cuộc đàm phán cuối cùng ở Busan. Trong khi một số phần của dự thảo đã được tinh gọn, thì cũng có nhiều nội dung được bổ sung hơn so với nội dung bị loại bỏ, dẫn đến một văn bản rắc rối với rất nhiều phương án, từ ngữ và câu được đóng ngoặc vuông (tức là ngôn ngữ chưa được thống nhất). Một số quốc gia vẫn tiếp tục các chiến thuật cản trở và thiếu tham vọng - làm loãng nội dung, thêm vô số ngoặc vuông, và bóp méo ngôn ngữ trong các điều khoản khác nhau nhằm mục đích thu hẹp phạm vi và giảm tham vọng của hiệp ước.

Các bên tham gia đàm phán đang hoạt động theo các quy tắc thủ tục được áp dụng tạm thời, cho phép bỏ phiếu về các quyết định nếu mọi nỗ lực để đạt được đồng thuận đều đã được thực hiện. Tuy nhiên, dưới áp lực từ các quốc gia có quan điểm khác, những quốc gia kiên quyết không bỏ phiếu, các bên đã phải hoạt động theo quy trình ra quyết định dựa trên đồng thuận trên thực tế, điều này hạn chế tham vọng ngay cả đối với các quyết định liên quan đến hoạt động giữa các kỳ họp.

Những nỗ lực thiếu tham vọng này không có gì đáng ngạc nhiên, khi mà lợi ích của ngành nhiên liệu hóa thạch ngày càng gia tăng sự hiện diện của họ tại các cuộc đàm phán. Khi các quốc gia tiếp tục tiến tới INC-5, điều cần thiết là họ phải hành động theo yêu cầu của những Người bản xứ với tư cách là những người nắm giữ quyền lợi đối với một môi trường sống lành mạnh. Những Người Bản địa, cùng với các đồng minh trong các cộng đồng tiền tuyến và tuyến đầu trên khắp thế giới, đã nêu rõ yêu cầu được bảo vệ khỏi những tác hại của việc khai thác nhiên liệu hóa thạch và các giải pháp sai lầm như đốt rác và tái chế hóa học - đây là yêu cầu để bảo vệ quyền của họ đối với một môi trường sống lành mạnh - cũng như trong lời kêu gọi của họ đối với các giải pháp tuần hoàn thực sự như hệ thống tái sử dụng không độc hại và các thực tiễn bản địa khác.

Không thể trì hoãn việc giải quyết cuộc khủng hoảng ô nhiễm nhựa

Đoàn Việt Nam tham dự phiên đàm phán

Tham dự phiên đàm phán này, Cục Biển và Hải đảo Việt Nam cho biết, quan điểm của Đoàn Việt Nam tham dự Phiên họp là mong muốn cùng với thế giới tập trung giải quyết ô nhiễm nhựa, trong đó nhấn mạnh vai trò của nhựa và các sản phẩm nhựa trong xã hội; vai trò của nhóm phi chính thức trong quá trình giải quyết ô nhiễm nhựa; nhu cầu hỗ trợ về tài chính, công nghệ và tăng cường năng lực. Việt Nam cùng với các quốc gia đang phát triển có thể tham gia nhiều hơn vào nỗ lực giải quyết ô nhiễm nhựa dựa trên nguyên tắc trách nhiệm chung nhưng có sự phân biệt và phù hợp với năng lực của mỗi quốc gia trong chuyển đổi công bằng, xóa đói giảm nghèo, trách nhiệm giữa các thế hệ và vì mục tiêu phát triển bền vững.

Sự gia tăng và ô nhiễm nhựa là những vấn đề phức tạp và toàn cầu. Tất cả chúng ta đều tin tưởng rằng các quốc gia sẽ tiếp tục theo đuổi các biện pháp ràng buộc pháp lý trong khuôn khổ luật pháp quốc tế để đảm bảo chúng ta thống nhất về một hiệp ước vào cuối năm nay, giải quyết toàn bộ vòng đời của nhựa từ khai thác đến thải bỏ.

Theo baotainguyenmoitruong.vn

Tin tức

Thủ tướng: '5 đẩy mạnh' trong cải cách hành chính để huy động mọi nguồn lực cho phát triển

Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Giang tiếp xúc cử tri sau Kỳ họp thứ 7, Quốc hội Khoá XV tại huyện Vị Xuyên

Kỳ họp thứ 7 của Quốc hội khẳng định tinh thần đoàn kết, dân chủ, kỷ cương và trách nhiệm rất cao

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Quyết tâm hoàn thành khoảng 1.200 km cao tốc cho ĐBSCL

Tài nguyên

Đảm bảo an ninh nguồn nước

Lập Quy hoạch tổng hợp lưu vực sông Ba thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2050

Làm rõ giếng khoan giữa đồng sôi ùng ục, đốt là cháy

Thanh Trì: Ban hành Công văn số 3775/CNTT  về việc dừng giao dịch đối với Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

Môi trường

Ứng phó với áp thấp nhiệt đới và mưa lớn

Đồng bộ các biện pháp ứng phó với lũ quét, sạt lở đất

Tiếng vọng hấp hối từ những cánh rừng già

Chủ động sử dụng sản phẩm thay thế túi ni-lông

Video

Diễn đàn môi trường lần thứ III - Năm 2024

Chuyển đổi xanh - động lực tăng trưởng mới để phát triển kinh tế

Xử lý chất thải rắn sinh hoạt: Thực trạng và giải pháp

Tạp chí Tài nguyên và Môi trường 20 năm xây dựng và phát triển

Khoa học

Điều chỉnh công nghệ khai thác cát sông tại Sóc Trăng

Khảo sát ảnh hưởng của xâm nhập mặn đến một số tính chất đất, nước trên sông rạch và ương vườn tại huyện Gò Công Tây, tỉnh Tiền Giang

Một số kết quả tính toán độ cao bằng công nghệ định vị dẫn đường toàn cầu GPS/GNSS dựa trên mô hình EIGEN-6C4 và EGM2008

Đề xuất các giải pháp tiêu úng và phòng, chống lũ rừng ngang vùng hữu sông Bùi, huyện Chương Mỹ

Chính sách

Tín dụng cấp nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn: Mức cho vay tối đa 25 triệu đồng

Luật Đất đai quy định về cưỡng chế thực hiện quyết định kiểm đếm bắt buộc như thế nào?

Thanh Hóa: Cho phép Công ty Anh Phát được nhận chìm 500.000 m3 chất nạo vét xuống biển Nghi Sơn

Ngành TN&MT Lạng Sơn triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2024

Phát triển

Trường Đại học TN&MT TP. Hồ Chí Minh: Đa dạng ngành nghề để đào tạo những công dân tương lai có trách nhiệm với môi trường

Ninh Bình: Đến năm 2030 chấm dứt sử dụng hóa chất độc hại trong nuôi trồng thủy sản

Đại hội Chi hội Nhà báo Tạp chí Tài nguyên và Môi trường nhiệm kỳ 2024-2026 đã diễn ra thành công tốt đẹp

Khởi động dự án “Sự sống 2024”

Diễn đàn

"Rộng cửa" cho tín dụng xanh

Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hoá yêu cầu các địa phương chủ động ứng phó với áp thấp nhiệt đới và mưa lớn

Phát triển chuỗi cung ứng xanh: Cần điểm tựa chính sách

Thời tiết ngày 16/7: Bắc Bộ, Trung Bộ mưa to đến rất to