Hiện trạng khai thác và bảo tồn các di sản địa chất tại Công viên Địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông

03/01/2024

TN&MTCông viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông có nhiều điểm di sản địa chất có giá trị nổi bật (thuộc 9/10 kiểu di sản địa chất theo phân loại GILGES của UNESCO). Trong đó, các núi lửa và hệ thống hang động được hình thành do hoạt động núi lửa phun trào cách ngày nay từ 0,199 đến 5,33 triệu năm là điểm nhấn đặc biệt. Tuy nhiên, vấn đề khai thác và bảo tồn các di sản địa chất trong phạm vi công viên còn nhiều hạn chế, chưa phát huy được giá trị trong vấn đề phát triển du lịch. Đề tài nghiên cứu nâng cao hiệu quả khai thác các di sản địa chất tại Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông cập nhật hiện trạng khai thác và bảo tồn các di sản địa chất trong phạm vi Công viên địa chất, đồng thời đề xuất một số giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả khai thác, phục vụ phát triển du lịch theo hướng bền vững.

Trong phạm vi CVĐCTC Đắk Nông đã xác định, phân loại, đánh giá được 180 điểm DSĐC với sự hiện diện của 9/10 kiểu di sản địa chất (DSĐC) theo phân loại GILGES của UNESCO, trong đó có 49 hang động núi lửa. Phần lớn các điểm đều là DSĐC kép, cùng thuộc nhiều kiểu loại. Có tới 8 hang động núi lửa nằm trong danh sách 10 hang dài nhất khu vực Đông Nam Á và Trung Quốc. Đó là các hang C7 (1.240 m), C3+C4+C4.1 (968 m), C8 (791 m), P20 (568 m), P1+P2+P3 (531 m), P11 (498 m), C0 (476 m) và A1 (439 m). Một số hang khác tuy không dài như thế nhưng lại có những giá trị nổi bật khác, chẳng hạn có tới 10 hang có di chỉ của người tiền sử, trong đó đặc biệt là hang C6.1 chứa hàng trăm hiện vật của thời kỳ Đá mới - Kim khí, nhất là các di cốt người còn được lưu giữ lại từ 6.000 - 7.000 năm trước; hang T1 có thành tạo basalt “dạng cầu gối” hiếm gặp,...

Các sản phẩm du lịch - tuyến du lịch gắn với các di sản địa chất hiện đang khai thác

Du lịch Đắk Nông hiện có 2 điểm nhấn là Công viên địa chất toàn cầu vừa được UNESCO công nhận và Khu bảo tồn hồ Tà Đùng với khoảng 25.000 ha được ví như “Hạ Long trên cạn”. CVĐCTC UNESCO Đắk Nông hội tụ đầy đủ các giá trị tiêu biểu về địa chất, địa mạo, khảo cổ, văn hóa và đa dạng sinh học mang tầm khu vực và quốc tế. Trong đó, hệ thống hơn 50 hang động núi lửa được đánh giá là lớn nhất Đông Nam Á, là di sản độc đáo của quá trình phun trào núi lửa cách đây hàng triệu năm,…

Công tác bảo tồn và phát huy di sản địa chất

Về bảo vệ, bảo tồn: Trong những năm qua, Ban Quản lý CVĐCTC Đắk Nông đã phối hợp với các nhà khoa học và các Sở, Ban, ngành liên quan mở nhiều lớp tập huấn cho các cán bộ của các Sở, ban, ngành, các huyện, thành phố, các xã, phường, thị trấn; đồng thời đã mở nhiều lớp tuyên truyền cho người dân địa phương ở các xã có di sản thuộc các huyện: Cư Jút, Đắk Mil và Krông Nô. 

Song song với công tác tuyên truyền, Ban Quản lý CVĐC Đắk Nông đã phối hợp với các cơ quan hưu quan đã tổ chức cắm biển hiệu di sản để giới thiệu và pháp lý hóa cho công tác bảo tồn di sản. Một số điểm DSĐC quan trọng trước đây đã được cấp phép khai thác khoáng sản thì nay đã được dừng khai thác để bảo tồn. Đồng thời, Ban Quản lý cũng phối hợp với các sở, ngành, địa phương để kiểm tra, giám sát việc quản lý, bảo vệ các di sản trong vùng CVĐC.

Phối hợp với Sở TN&MT tham mưu UBND tỉnh ban hành Thông báo về việc công bố khu vực hoạt động cấm hoạt động khoáng sản, khu vực tạm thời cấm hoạt động khoáng sản trên địa bàn tỉnh Đắk Nông. Trong đó, tạm cấm hoạt động khai thác khoáng sản ở 39 điểm di sản địa chất; cấm 12 điểm và tạm cấm khai thác khoáng sản ở 16 điểm thuộc lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch trong vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông.

Công tác hợp tác, nghiên cứu khoa học, quảng bá, giáo dục các giá trị di sản: Thời gian qua, Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông được các cơ quan, tổ chức khoa học nghiên cứu, thực hiện các đề tài khoa học gồm: Đề tài Nghiên cứu xây dựng mô hình phát triển du lịch cộng đồng gắn với giá trị đặc trưng của Công viên địa chất toàn cầu tỉnh Đắk Nông; Đề tài Bảo tồn và phát huy giá trị di sản các di tích khảo cổ ngoài trời trong Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông; Đề tài Nghiên cứu luận cứ khoa học cho việc đề xuất giải pháp phát triển du lịch tỉnh Đắk Nông gắn với Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông theo hướng bền vững.

Tồn tại trong phát triển du lịch tại Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông

Công tác thu hút đầu tư, phát triển cơ sở hạ tầng

Công tác thu hút đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư chiến lược, có tiềm lực vào khai thác, phát triển du lịch tại tỉnh Đắk Nông còn hạn chế. Mặc dù, đã có nhiều nhà đầu tư vào để tiến hành khảo sát nhưng địa phương vẫn chưa có nhiều dự án được đưa vào đầu tư phục vụ phát triển du lịch do các nhà đầu tư vẫn còn nhiều lo ngại nên chưa mạnh dạn đầu tư xây dựng, khai thác, phát triển các sản phẩm du lịch Đắk Nông. Các dịch vụ bổ trợ cho phát triển du lịch còn ít, thiếu các hoạt động vui chơi, giải trí, ăn nghỉ tại các khu, điểm du lịch nên không giữ chân được du khách. Cơ sở hạ tầng giao thông phục vụ du lịch của tỉnh còn hạn chế, chủ yếu là đường bộ, chưa có đường sắt và đường hàng không. Bên cạnh đó, hiện nay, các khu, điểm du lịch nằm ở khá xa nhau, thời gian di chuyển lớn; do vậy, tính kết nối sản phẩm còn hạn chế.

Công tác đào tạo, phát triển nguồn nhân lực

Nguồn nhân lực du lịch còn hạn chế, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu về trình độ, chuyên môn, nghiệp vụ và kỹ năng mềm trong phục vụ khách. Số lao động có chuyên môn nghiệp vụ về du lịch còn thấp, số lao động trong các cơ sở lưu trú du lịch, nhà hàng thường xuyên thay đổi cũng là một cản trở lớn đối với sự phát triển của ngành du lịch Đắk Nông.

Kinh phí hoạt động xúc tiến, quảng bá và đào tạo nguồn nhân lực lĩnh vực du lịch còn chưa nhiều, phần kinh phí dành cho hoạt động này chủ yếu từ vốn ngân sách và có xu hướng giảm nên chưa thể tham gia nhiều các hoạt động quảng bá mang tính quốc gia, quốc tế do các địa phương lân cận tổ chức để kết nối tour, quảng bá tiềm năng, thế mạnh du lịch tỉnh nhà đến du khách trong và ngoài nước. 

Công tác giáo dục môi trường và đảm bảo an toàn cho khách

Qua kết quả nghiên cứu và trực tiếp khảo sát thực địa cho thấy, đa số di sản địa chất ở Công viên địa chất bị người dân vô tình xâm hại bởi vì họ chưa nhận biết được di sản địa chất cũng như chưa nhận thức được các giá trị và vai trò của chúng trong sự phát triển bền vững KT-XH. 

Về vấn đề đảm bảo an toàn cho du khách, do đặc tính hang động thành tạo do hoạt động phun trào núi lửa nên thành hang có độ bền vững kém, dễ chịu tác động ngoại cảnh từ các yếu tố tự nhiên và hoạt động của con người, dễ gây mất an toàn cho du khách. Đặc biệt vào mùa mưa làm cho đất đá ẩm, trần hang động núi lửa có thể bị sập lở do nước ngấm xuống qua hệ thống khe nứt, hang hốc trong đá không đảm bảo an toàn cho du khách (Ảnh 1). 

Ảnh 1: Trần hang kém bền vững, nhiều vị trí bị sập lở: (a) cửa hang C7; (b) hang C2; (c) hang A1
Hiện trạng khai thác và bảo tồn các di sản địa chất tại Công viên Địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông

Các chương trình du lịch phục vụ khách du lịch

Ảnh 2: Khách tham quan xả rác không đúng nơi quy định

Hiện trạng khai thác và bảo tồn các di sản địa chất tại Công viên Địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông

Sở hữu nhiều lợi thế về tài nguyên và văn hóa có thể khai thác du lịch, tuy nhiên hiện nay việc phát triển du lịch trong phạm vi Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông còn nhiều hạn chế. Các loại hình và sản phẩm du lịch hầu như chưa được quan tâm nghiên cứu. Các hệ thống hang động núi lửa hiện tại vẫn đang trong giai đoạn nghiên cứu, lựa chọn hướng khai thác phù hợp để phát triển du lịch, đồng thời đảm bảo an toàn cho du khách do đặc trưng các hang động núi lửa có trần hang, vách hang không được ổn định, dễ bị đổ sập do các yếu tố môi trường tự nhiên và tác động của con người. Một số điểm tham quan như thác Trinh Nữ sau một thời gian đón du khách hiện đã phải tạm dừng hoạt động do vấn đề ý thức bảo vệ tài nguyên du lịch và BVMT chưa được tốt, xả rác không đúng nơi quy định, gây ô nhiễm môi trường (ảnh 2), gây tổn hại đến các giá trị di sản địa chất, di sản tự nhiên.    

Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả khai thác các di sản địa chất tại Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông

Một là: Đẩy mạnh tiến độ hoàn thiện và nâng cấp, đa dạng hóa dịch vụ các khu, điểm du lịch trọng điểm của tỉnh đã có chủ trương đầu tư cũng như các cơ sở kinh doanh dịch vụ (lưu trú, ăn uống, mua sắm,…) để nâng cao chất lượng, đa dạng hóa dịch vụ du lịch. Đồng thời, khảo sát, xây dựng các tour du lịch mới. 

Hai là: Cần nghiên cứu đầy đủ, toàn diện hệ thống các hang động núi lửa trong phạm vi công viên địa chất, đánh giá điều kiện cho du khách tham quan. Phân chia mục đích tiếp cận theo 2 hướng, đối với các hang động đảm bảo an toàn có thể nghiên cứu khai thác phát triển du lịch, trước khi khai thác phải gia cố độ an toàn và đánh giá ngưỡng chịu tải của di sản. Đối với các hang động chưa được đánh giá đầy đủ trước mắt chỉ sử dụng, tiếp cận theo mục đích nghiên cứu, đánh giá tiềm năng.

Ba là: Đẩy mạnh công tác tuyên truyền quảng bá di sản, nâng cao nhận thức cộng đồng về di sản địa chất đặc thù của CVĐC. Biên soạn các tài liệu để quảng bá về di sản đảm bảo tính phổ thông nhưng vẫn chính xác về nội dung khoa học, ngắn gọn, đơn giản dễ hiểu và hấp dẫn. Khai thác các giá trị di sản địa văn hóa để nâng cao tính hấp dẫn của di sản.

Bốn là: Đẩy mạnh công tác liên kết, quảng bá tiềm năng, thế mạnh du lịch, kêu gọi các tổ chức, cá nhân đầu tư dự án du lịch của tỉnh. Hỗ trợ doanh nghiệp sớm hoàn tất thủ tục đầu tư, xây dựng công trình phục vụ du lịch.

Năm là: Tăng cường tổ chức các sự kiện văn hóa, thể thao, du lịch, KT-XH mang tầm quốc gia, quốc tế để du khách trong và ngoài nước biết đến Đắk Nông nhiều hơn. Tăng cường ký kết các chương trình hợp tác với các tỉnh khu vực Tây Nguyên và các tỉnh trong khu vực Nam Trung bộ, TP. Hồ Chí Minh và các nước trong khu vực nhằm mở rộng thị trường, chú trọng phát triển cả thị trường nội địa và quốc tế. 

Sáu là: Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin phát triển du lịch thông minh, đặc biệt là các trang mạng xã hội vào công tác tuyên truyền, quảng bá và lan tỏa hình ảnh du lịch Đắk Nông đến với du khách trong nước và quốc tế. 

Kết luận 

Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông là điểm đến có nhiều điều kiện thuận lợi về vị trí địa lý cũng như tài nguyên du lịch để phát triển sản phẩm du lịch. Tuy nhiên cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch, cơ sở vật chất kỹ thuật hạ tầng xã hội phục vụ cho phát triển KT-XH nói chung và du lịch nói riêng còn thiếu và yếu, nhân lực làm việc trong ngành du lịch, đặc biệt gắn với các di sản địa chất còn ít, tỷ lệ đã qua đào tạo thấp, vì vậy sản phẩm du lịch trong vùng công viên còn đơn điệu, chất lượng thấp, chưa đáp ứng được nhu cầu du lịch ngày càng cao.

Tại khu vực nghiên cứu, ngoài tuyên truyền giáo dục nâng cao nhận thức cộng đồng về di sản địa chất của các điểm đã, đang và sẽ phát triển du lịch địa học thì cần có những quy định cụ thể cho việc tham quan các di chỉ địa học, nhằm bảo đảm tính bền vững của chúng trong tương lai.

Xây dựng các sản phẩm du lịch độc đáo và khác biệt, dịch vụ hỗ trợ cho phát triển hoạt động du lịch; xây dựng các chính sách ưu đãi đầu tư nhằm thu hút các tổ chức, doanh nghiệp tham gia vào phát triển các loại hình dịch vụ gắn với du lịch, từng bước hoàn thiện cơ sở hạ tầng trong vùng công viên địa chất.

Tập trung đầu tư nghiên cứu cải thiện hình ảnh điểm đến, tăng cường công tác tuyên truyền, quảng bá, nâng cao nhận thức cộng đồng, năng lực quản lý và tăng cường hợp tác trong nước và hội nhập quốc tế.

Lời cảm ơn

Bài báo được hoàn thành từ sự hỗ trợ của Đề tài nghiên cứu cấp cơ sở Trường Đại học Mỏ - Địa chất, mã số T23-22.

Tài liệu tham khảo

1. La Thế Phúc và nnk (2018), Nghiên cứu, điều tra đánh giá di sản địa chất, xây dựng Công viên địa chất khu vực Krông Nô, tỉnh Đắk Nông, Đề tài KH&CN cấp tỉnh (Đắk Nông);

2. La Thế Phúc, Nguyễn Trung Minh, L. T. T. et al. (2016), Tiềm năng tài nguyên di sản thiên nhiên tỉnh Đắk Nông và các giải pháp bảo tồn phát triển bền vững, Hội nghị toàn quốc lần thứ 2 - Hệ thống Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam, 258-273;

3. La Thế Phúc (2008), Báo cáo điều tra nghiên cứu di sản địa chất để xây dựng Công viên địa chất và bảo vệ môi trường khu vực thác Trinh Nữ, huyện Cư Jut, tỉnh Đắk Nông, Việt Nam, Lưu trữ Bảo tàng Địa chất, Hà Nội;

4. Tôn Thị Ngọc Hạnh (2022). Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông - Quá trình hình thành và định hướng phát triển. Hội thảo Khoa học 15 năm phát triển Công viên địa chất ở Việt Nam.

ĐỖ MẠNH AN, PHẠM THỊ THANH HIỀN, NGUYỄN THỊ THANH THẢO, 

PHAN VIẾT SƠN, HOÀNG THỊ THOA, PHAN THỊ THÙY DƯƠNG

Trường Đại học Mỏ - Địa chất

Nguồn: Tạp chí Tài nguyên và Môi trường số 21 (Kỳ 1 tháng 10) năm 2023

Where you can buy Louis Vuitton Replica :

hermes pas cher louis vuitton neverfull replica louis vuitton scarf replica gucci backpack replica louis vuitton outlet nederland dior tasche replica replica chanel wallet louis vuitton duffle bag replica Replica chanel replica chanel wallet louis vuitton messenger bag replica dior tasche replica fake Louis Vuitton shoes replica gucci shoes van cleef replica chanel imitazioni replica celine Louis Vuitton Taschen replica hermes pas cher louis vuitton messenger bag replica LOUIS VUITTON sunglasses replica replica cartier love bracelet replica louis vuitton m40780 louis vuitton imitate kaufen fake louis vuitton tas kopen fake louis vuitton wallet louis vuitton scarf replica chanel imitazioni perfette replica louboutin replica celine replica Louis Vuitton shoes goyard replica cartier love imitazione fake Louis Vuitton shoes gucci scarf replica borse louis vuitton replica replica Louis Vuitton supreme Backpack Louis Vuitton replica replique Sac Louis Vuitton chanel replica louis vuitton keepall replica zaino louis vuitton falso replica Jordan 1 cartier love ring replica dior replica chanel replica fake louis vuitton shoes louis vuitton shoes replica replica louis vuitton wallet imitazioni louis vuitton

Tin tức

Thủ tướng: Không bao giờ quên những người làm nên 'cột mốc vàng' lịch sử Điện Biên Phủ

Tăng cường hợp tác với Úc về khí hậu - năng lượng - môi trường

Sớm hoàn thiện quy định về giá đất

Lãnh đạo Đảng, Nhà nước dâng hương tưởng niệm Tổng Bí thư Trần Phú

Tài nguyên

Cát biển - Vật liệu xây dựng trong tương lai

Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội thẩm tra Dự án Luật Địa chất và Khoáng sản

Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai góp phần đưa công tác quản lý, sử dụng đất đi vào nền nếp

Hoàn thiện, đồng bộ chính sách, pháp luật về đất đai

Môi trường

Long An công bố khẩn cấp thiên tai xâm nhập mặn

Quảng Nam: Giải cứu thành công sơn dương quý hiếm bị mắc bẫy

Tận dụng rác thải nhựa: Tại sao không?

Hoàn thiện hành lang pháp lý về các công cụ kinh tế trong quản lý môi trường 

Video

Kỷ niệm 20 năm Tạp chí Tài nguyên và Môi trường và ra mắt kỷ ra mắt chuyên trang tiếng Anh

Tình yêu Môi trường

Thế giới lo sợ vì biến đổi khí hậu đã “Ngoài tầm kiểm soát” và kêu gọi hành động toàn cầu

Dự án Luật địa chất và khoáng sản sửa đổi khắc phục hạn chế để phát huy nguồn lực khoáng sản

Khoa học

Đánh giá tổng lượng nước trên mặt của khu vực vành đai kinh tế ven biển vịnh Bắc Bộ

Giải pháp phục hồi sông đô thị ở nước ta nhìn từ kinh nghiệm quốc tế

Đánh giá tổng lượng nước trên mặt lưu vực sông Lô Chảy

Ứng dụng mô hình mạng nơ-ron nhân tạo dự báo mực nước dưới đất trong các tầng chứa nước khe nứt lưu vực sông Nhuệ - Đáy

Chính sách

Bắc Giang: Một doanh nghiệp bị xử phạt về tài nguyên nước và khoáng sản

Hà Nội yêu cầu xe vận chuyển chất thải phải có camera hành trình, GPS

Thanh Hóa: Cao ốc đa chức năng 50 tầng sau hơn 2 năm tìm được chủ vẫn là bãi đất trống

Chính sách vượt trội “đẩy lui” ô nhiễm

Phát triển

Cần chính sách cho doanh nghiệp phát triển kinh tế tuần hoàn

Chợ đêm tại Phú Quốc có gì khiến phóng viên Hàn Quốc “phải lòng”?

Hội Văn nghệ sĩ - Nhà báo xứ Thanh tại Hà Nội: Gặp mặt đầu Xuân và khởi động chương trình 60 năm “ký ức Hàm Rồng”

Thúc đẩy thực hành giảm nhựa trong các siêu thị và nhà bán lẻ

Diễn dàn

Nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo thiên tai trước tác động của biến đổi khí hậu

Thời tiết ngày 18/4: Miền Bắc sáng mưa dông, trưa chiều trời nắng

Thời tiết ngày 17/4: Nhiều tỉnh, thành phố nắng nóng đổ lửa

Thời tiết ngày 16/4: Miền Bắc gia tăng nắng nóng