Gần 2.000 trẻ em chết mỗi ngày do ô nhiễm không khí

20/06/2024

TN&MTTheo công bố mới nhất của Viện nghiên cứu Ảnh hưởng sức khỏe (Health Effect Institute) của Mỹ, gần 2.000 trẻ em dưới 5 tuổi tử vong mỗi ngày do ô nhiễm không khí. Đây được coi là nguyên nhân thứ hai, chỉ sau suy dinh dưỡng, gây ra các ca tử vong ở trẻ lứa tuổi này.

Gần 2.000 trẻ chết mỗi ngày do ô nhiễm không khí

Báo cáo Tình trạng không khí toàn cầu năm 2024, do HEI hợp tác với tổ chức Unicef, cho thấy hơn 8 triệu ca tử vong ở trẻ em và người lớn là do ô nhiễm không khí trong năm 2021. Theo đó, tình trạng ô nhiễm không khí cả trong nhà và ngoài trời ngày càng ảnh hưởng không tốt đối với sức khỏe con người. 

Không khí ô nhiễm hiện đang là “thủ phạm giết người” xếp thứ hai trên toàn cầu, vượt qua việc sử dụng thuốc lá và chỉ đứng sau nguyên nhân huyết áp cao, là yếu tố nguy cơ gây tử vong cho con người nói chung. Trong số trẻ em dưới 5 tuổi, ô nhiễm không khí chỉ xếp sau yếu tố suy dinh dưỡng.

Báo cáo cũng cho thấy trẻ em ở các nước nghèo đang phải chịu tác động tồi tệ nhất, khi tỷ lệ tử vong liên quan đến ô nhiễm không khí ở trẻ em dưới 12 tuổi ở khu vực châu Phi cao gấp 5 lần so với các nước có thu nhập cao.

Pallavi Pant, tác giả của báo cáo và là người đứng đầu bộ phận y tế toàn cầu tại HEI, đã chỉ ra những bất bình đẳng lớn mà nghiên cứu đã phát hiện ra. Bà cho rằng “trẻ em, người già và người dân ở các nước có thu nhập thấp và trung bình đang phải chịu quá nhiều gánh nặng”.

Bụi mịn, hay còn gọi là PM2.5 có đường kính nhỏ hơn 2,5 micromet – là nguyên nhân gây ra hơn 90% số ca tử vong do ô nhiễm không khí trên toàn cầu. Các hạt bụi mịn PM2.5 có thể xâm nhập vào máu, ảnh hưởng đến các cơ quan trên khắp cơ thể. Chúng không chỉ liên quan đến bệnh phổi mà còn cả bệnh tim, đột quỵ, tiểu đường, mất trí nhớ và sẩy thai.

Báo cáo cho thấy mức độ phổ biến và gây tổn hại của ô nhiễm bụi mịn PM2.5, đồng thời chỉ ra rằng sự hiện diện của các hạt bụi mịn ở mức độ cao là “dấu hiệu dự báo chính xác và nhất quán nhất về tình trạng sức khỏe kém” trên toàn thế giới.

Kitty van der Heijden, Phó Giám đốc điều hành của Unicef, cho biết: “Nếu không hành động, thế hệ tiếp theo của chúng ta sẽ phải chịu những ảnh hưởng sâu sắc đến sức khỏe và phúc lợi suốt đời. Các chính phủ và doanh nghiệp cần phải xem xét đến nguy cơ này và đưa ra hành động ngay lập tức nhằm giảm ô nhiễm không khí và bảo vệ sức khỏe của trẻ em.”

Theo HEI, tác động của cuộc khủng hoảng khí hậu cũng làm chất lượng không khí ngày càng tồi tệ. Báo cáo nhấn mạnh “khi hạn hán trở nên nghiêm trọng và kéo dài hơn, đồng thời đất đai ngày càng khô cằn, nạn cháy rừng hoành hành, bão bụi ảnh hưởng đến vùng đồng bằng rộng lớn, khiến không khí tràn ngập các hạt bụi mịn tồn tại trong thời gian dài”.

Nắng nóng gay gắt trong mùa hè cũng làm trầm trọng thêm tác động của các chất gây ô nhiễm trong không khí như oxit nitơ, ở nhiệt độ cao có thể dễ dàng biến thành ozone, một loại khí gây kích ứng khi hít vào. Việc tiếp xúc lâu dài với ozone đã góp phần gây ra gần nửa triệu ca tử vong vào năm 2021.

Giải quyết ô nhiễm không khí cũng có thể có tác động có lợi đến khí hậu. Khoảng nửa triệu ca tử vong ở trẻ em vào năm 2021 có liên quan đến tình trạng ô nhiễm không khí trong nhà, chủ yếu là do nấu ăn bằng nhiên liệu bẩn, bao gồm sinh khối, than củi, parafin và than đá. Việc chuyển sang sử dụng nhiên liệu sạch hơn, chẳng hạn như bếp năng lượng mặt trời, có thể giảm đáng kể lượng khí thải PM2.5 cũng như lượng khí thải carbon dioxide.

Khoảng 2,3 tỷ người trên thế giới không được tiếp cận với nhiên liệu nấu ăn sạch. Cơ quan Năng lượng Quốc tế ước tính cần khoảng 4 tỷ USD mỗi năm từ nay đến năm 2030 để giải quyết vấn đề chỉ riêng ở khu vực châu Phi cận Sahara. Tháng trước, cơ quan này đã tổ chức một hội nghị thượng đỉnh toàn cầu nhằm huy động được 2,2 tỷ USD cho các dự án giúp người dân trên khắp lục địa chuyển sang các phương pháp sạch hơn.

Fatih Birol, Giám đốc điều hành của IEA, cho biết các chính phủ cần đưa vấn đề này lên vị trí ưu tiên hàng đầu, bởi nó có tác động không nhỏ đến sức khỏe, khí hậu và nền kinh tế quốc gia, cũng như bình đẳng giới. 

Báo cáo Tình trạng Không khí Toàn cầu năm 2024 sử dụng dữ liệu từ nghiên cứu Gánh nặng Bệnh tật Toàn cầu từ năm 2021, bao gồm hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Các báo cáo trước đây đã phát hiện ra rằng gần như con người đều phải hít thở mức độ ô nhiễm không khí không tốt cho sức khỏe mỗi ngày và nửa triệu trẻ sơ sinh đã thiệt mạng mỗi năm do tình trạng ô nhiễm không khí.

Ngọc Huyền (dịch)

Theo The Guardian

Tin tức

Triển khai các nhiệm vụ trọng tâm trong nghiên cứu chính sách ngành TN&MT

Thủ tướng: '5 quyết tâm', '5 bảo đảm' để thúc đẩy giải ngân, sử dụng hiệu quả nhất nguồn vốn gần 670 nghìn tỷ đồng

Rà soát, hoàn thiện dự thảo nghị định về kinh doanh bất động sản; xây dựng lại chung cư

Xây dựng thị trường điện cạnh tranh hoàn chỉnh, mở không gian mới cho năng lượng tái tạo

Tài nguyên

Đánh giá tiềm năng cát, cuội, sỏi lòng sông vùng Đồng bằng sông Cửu Long

Giải quyết khiếu nại, tố cáo theo Luật Đất đai năm 2024

Cống ngăn mặn lớn nhất Bắc miền trung sắp đưa vào vận hành

Tránh thất thu từ khoáng sản phát sinh

Môi trường

Ninh Thuận chủ động ngăn chặn tình trạng đào gốc cây bằng lăng rừng

Xây dựng mô hình chuyển đổi xanh, sử dụng đất bền vững tại các khu vực trồng hoa

Rùa biển quay lại xã đảo Cù Lao Xanh đẻ trứng sau nhiều năm vắng bóng

Ứng phó với áp thấp nhiệt đới và mưa lớn

Video

Diễn đàn môi trường lần thứ III - Năm 2024

Chuyển đổi xanh - động lực tăng trưởng mới để phát triển kinh tế

Xử lý chất thải rắn sinh hoạt: Thực trạng và giải pháp

Tạp chí Tài nguyên và Môi trường 20 năm xây dựng và phát triển

Khoa học

Kiểm kê nguồn thải phục vụ xây dựng kế hoạch quản lý chất lượng môi trường không khí tỉnh Trà Vinh

Việt Nam công bố trên 19.000 bài báo quốc tế/năm nhưng chỉ có 2 tạp chí Scopus

Điều chỉnh công nghệ khai thác cát sông tại Sóc Trăng

Khảo sát ảnh hưởng của xâm nhập mặn đến một số tính chất đất, nước trên sông rạch và ương vườn tại huyện Gò Công Tây, tỉnh Tiền Giang

Chính sách

Luật Đất đai quy định về cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất như thế nào?

Bình Dương: Sẽ xử phạt việc khai thác sử dụng thông tin KTTV không đúng quy định

Luật Đất đai quy định về trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng như thế nào?

Tín dụng cấp nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn: Mức cho vay tối đa 25 triệu đồng

Phát triển

Hội thảo: “An ninh - an toàn thực phẩm hướng đến du lịch xanh bền vững, chuyển hướng từ nhận thức đến hành động”

“Future Blue Innovation 2024” - Hành trình Xanh phụ thuộc vào thế hệ trẻ

Trường Đại học TN&MT TP. Hồ Chí Minh: Đa dạng ngành nghề để đào tạo những công dân tương lai có trách nhiệm với môi trường

Ninh Bình: Đến năm 2030 chấm dứt sử dụng hóa chất độc hại trong nuôi trồng thủy sản

Diễn đàn

Hòa Bình: Ban hành quyết định chuyển mục đích sử dụng 32,2 ha nằm tại xã Nhuận Trạch

"Rộng cửa" cho tín dụng xanh

Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hoá yêu cầu các địa phương chủ động ứng phó với áp thấp nhiệt đới và mưa lớn

Phát triển chuỗi cung ứng xanh: Cần điểm tựa chính sách