Dự thảo Luật Địa chất và Khoáng sản tiếp tục nhận được sự quan tâm và góp ý để hoàn thiện

19/06/2024

TN&MTTài nguyên địa chất, khoáng sản là nguồn lực quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, đồng thời là nguồn dự trữ lâu dài của quốc gia cần phải được quy hoạch, điều tra, thăm dò đầy đủ; quản lý tập trung, thống nhất. Việc xây dựng, ban hành Luật Địa chất và Khoáng sản phải đáp ứng yêu cầu thể chế hóa đầy đủ các quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng. Vì vậy, Bộ Tài nguyên và Môi trường vẫn tiếp tục lắng nghe những ý kiến tâm huyết, góp ý để hoàn thiện dự thảo Luật một cách hiệu quả và trách nhiệm.

Tạp chí Tài nguyên và Môi trường điểm lại khái quát về hành trình này cùng với một số ý kiến tiếp tục góp ý mới đây cho dự án Luật.

Bộ TN&MT: Nỗ lực hoàn thiện “hàng rào” pháp lý

Dự án Luật Địa chất và Khoáng sản được Ban soạn thảo, Tổ biên tập thành lập theo Quyết định số 476/QĐ-BTNMT ngày 6/3/2023 của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường xây dựng. Dự thảo đã được Bộ Tài nguyên và Môi trường gửi lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương; các Hội nghề nghiệp, Hiệp hội khai thác khoáng sản; Liên đoàn Công nghiệp và Thương mại Việt Nam (VCCI); các tập đoàn, tổng công ty hoạt động trong lĩnh vực địa chất, khoáng sản. Hồ sơ dự án Luật đã được đăng tải trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ cũng như Cổng thông tin điện tử của Bộ Tài nguyên và Môi trường từ ngày 31/7 - 1/10/2023 để lấy ý kiến rộng rãi, người dân và doanh nghiệp góp ý trực tiếp cho các Dự thảo.

Dự thảo Luật Địa chất và Khoáng sản tiếp tục nhận được sự quan tâm và góp ý để hoàn thiện

Thứ trưởng Bộ TN&MT Trần Quý Kiên chủ trì lấy ý kiến góp ý cho dự thảo Luật tại Khánh Hòa năm 2023

Dưới sự chỉ đạo, hướng dẫn của Lãnh đạo Bộ Tài nguyên và Môi trường, Cục Địa chất Việt Nam và Cục Khoáng sản Việt Nam đã hoàn thiện hồ sơ dự án Luật Địa chất và Khoáng sản trình Bộ để Bộ trình Bộ Tư pháp thẩm định.

Ngoài ra, trong quá trình xây dựng dự án Luật Địa chất và Khoáng sản, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã tổ chức rất nhiều Hội thảo tại 3 miền như miền Bắc tại Quảng Ninh ngày 15/9/2023, miền Nam tại Lâm Đồng ngày 29/9/2023, miền Trung tại Khánh Hòa ngày 13/10/2023, cũng như khảo sát thực tế tại các địa phương gồm: Đắk Nông, Lâm Đồng, Thanh Hóa,… để tham vấn các ý kiến đối với Dự thảo Luật.

Bộ Tài nguyên và Môi trường đã tổ chức thực hiện một số Đề tài khoa học cấp Bộ để nghiên cứu, đánh giá thực trạng công tác quản lý nhà nước về khoáng sản; những tồn tại, hạn chế và bất cập trong quá trình thực thi pháp luật về khoáng sản và pháp luật khác có liên quan nhằm đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước về khoáng sản; phân công, phân cấp quản lý nhà nước về địa chất và khoáng sản giữa các bộ, ngành và địa phương.

Ngoài các cuộc họp, Hội thảo, đội ngũ lãnh đạo và cán bộ được giao nhiệm vụ xây dựng dự án Luật Địa chất và Khoáng sản thuộc Cục Khoáng sản Việt Nam và Cục Địa chất Việt Nam thường xuyên tổ chức các cuộc họp theo kế hoạch và đột xuất, báo cáo Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Đặng Quốc Khánh và Thứ trưởng Trần Quý Kiên các nội dung chi tiết của Dự thảo Luật. Có những buổi làm việc kéo dài cả ngày, thậm chí vào các ngày nghỉ và ngoài giờ hành chính. Dưới sự chỉ đạo, hướng dẫn của Lãnh đạo Bộ, cuối tháng 12/2023, hai đơn vị đã hoàn thiện hồ sơ, Dự thảo Luật Địa chất và Khoáng sản trình Bộ Tài nguyên và Môi trường để trình Bộ Tư pháp thẩm định. Những ý kiến đóng góp đều rất xác đáng, quan trọng để cơ quan soạn thảo dự án Luật, thẩm tra và những đơn vị hữu quan tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu, giải trình trong quá trình hoàn thiện dự án Luật trình Quốc hội thảo luận tại Kỳ họp thứ 7, xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ 8.

Dự thảo Luật Địa chất và Khoáng sản dự kiến sẽ được Quốc hội thông qua vào thời gian tới sẽ góp phần để Việt Nam đạt được mục tiêu đến năm 2045 hình thành nền công nghiệp khai khoáng tiên tiến, hiện đại gắn với mô hình kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh...

Tiếp tục nhận được sự quan tâm, góp ý, hoàn thiện

Ông Phạm Tấn Công, Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam: Nội dung ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và nghĩa vụ của các doanh nghiệp, cần được cân nhắc hết sức kỹ lưỡng

Dự thảo Luật Địa chất và Khoáng sản tiếp tục nhận được sự quan tâm và góp ý để hoàn thiện

Luật Khoáng sản 2010 đã trải qua hơn 13 năm thi hành, mang lại nhiều kết quả tích chực nhưng cũng có nhiều vấn đề phải sửa đổi, bổ sung. Thứ nhất là vấn đề đấu giá quyền khai thác khoáng sản. Đây là nội dung được đưa vào Luật Khoáng sản năm 2010 và được kỳ vọng là sẽ giúp tăng cường tính minh bạch của lĩnh vực này. Tuy nhiên, qua 13 năm triển khai, số lượng mỏ khoáng sản được đấu giá rất thấp. Ở cấp trung ương chỉ có 10 mỏ được đấu giá trên tổng số 441 giấy phép được cấp. Ở địa phương có 827 trường hợp đấu giá trên hơn 3000 giấy phép. Trong khi đó, giá trúng đấu giá luôn cao hơn từ 20 đến 40% giá khởi điểm, có trường hợp cao gấp 2-3 lần. Như vậy, sửa đổi Luật Khoáng sản lần này, vấn đề đấu giá mỏ cần hết sức được quan tâm.

Thứ hai, tài chính về khoáng sản cũng là nội dung cần được tháo gỡ. Vấn đề tiền cấp quyền khai thác khoáng sản được thu trước khi mỏ đi vào hoạt động, lại dựa trên số liệu ước đoán từ kết quả thăm dò, đang đẩy toàn bộ rủi ro về phía doanh nghiệp, khiến các dự án khoáng sản đã nhiều rủi ro lại càng thêm rủi ro. Sự thiếu minh bạch và không ổn định của các nghĩa vụ tài chính khác như thuế tài nguyên và phí bảo vệ môi trường cũng làm các doanh nghiệp, ngân hàng do dự khi cân nhắc bỏ vốn vào các dự án khoáng sản quy mô lớn, hoặc các dự án đi kèm chế biến.

Thứ ba, các vấn đề bảo đảm quyền tài sản đối với khai thác khoáng sản cũng là vấn đề mà nhiều doanh nghiệp quan tâm. Vấn đề này bao gồm nhiều nội dung như quyền thế chấp quyền khai thác khoáng sản, các trường hợp xử lý vi phạm về công suất khai thác, sản lượng được phép khai thác, giám sát sản lượng để tránh thất thu thuế phí, chống nạn khai thác lậu,… Đây là những nội dung ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và nghĩa vụ của các doanh nghiệp, cần được cân nhắc hết sức kỹ lưỡng.

Ông Lê Ái Thụ - Chủ tịch hội Địa chất kinh tế Việt Nam: Cần quy định rõ hơn về công suất, tiền cấp quyền, đấu giá quyền khai thác khoáng

Với những vấn đề, nội dung quan trọng tác động đến công tác thăm dò, khai thác địa chất và khoáng sản, một số doanh nghiệp, hiệp hội đã đưa ra quan điểm, để có thể điều chỉnh những bất cập, vướng mắc hiện hành nhằm xây dựng dự án Luật Địa chất và khoáng sản hiệu quả hơn khi áp dụng vào thực tiễn cuộc sống.

Đề cập về quy định về tiền cấp quyền khai thác khoáng sản, Ông Lê Ái Thụ cho biết, quy định tại điểm a và điểm b khoản 1 Điều 103 của Dự thảo Luật thì tiền cấp quyền khai thác khoáng sản được xác định trên cơ sở các căn cứ: Trữ lượng khoáng sản được quy định trong giấy phép khai thác khoáng sản hoặc khối lượng khoáng sản được phép khai thác, thu hồi; Giá tính thuế tài nguyên khoáng sản.

Quy định không phù hợp với bản chất, đặc thù của tài nguyên khoáng sản. Nếu áp dụng quy định này vào thực tiễn sẽ dẫn đến vừa tổn thất tài nguyên khoáng sản, vừa thất thu nguồn thu ngân sách. Đồng thời, quy định này sẽ tạo ra sự bất công rất lớn giữa các doanh nghiệp khai thác khoáng sản và mâu thuẫn với quy định tại khoản 8 Điều 4 của Dự thảo luật “Nhà nước bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, tổ chức, cá nhân và người dân tại địa phương nơi có tài nguyên địa chất, khoáng sản được khai thác, sử dụng trên cơ sở điều tiết nguồn thu từ hoạt động khai thác, sử dụng tài nguyên địa chất, khoáng sản”.

Quy định tại điểm b khoản 1 Điều 103: Tiền cấp quyền khai thác khoáng sản được xác định trên cơ sở các căn cứ giá tính thuế tài nguyên khoáng sản. Quy định này sẽ tạo ra tâm lý cho rằng nhà nước lại đặt ra một loại thuế mới. Nếu có quy định về tiền cấp quyền khai thác khoáng sản thì chỉ định: Tiền cấp quyền được tính trên sản lượng thực tế khai thác hàng năm.

Bà Đặng Thị Ngọc Thủy, Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp Địa chất và Khoáng sản Việt Nam: Đề nghị tiếp cận hướng quản lý công suất theo quy luật của thị trường và ranh giới khai thác theo mục tiêu tận thu tối đa khoáng sản không tái tạo

Dự thảo Luật Địa chất và Khoáng sản tiếp tục nhận được sự quan tâm và góp ý để hoàn thiện

Đề cập về quản lý công suất, ranh giới khai thác khoáng sản (được quy định tại khoản 26 Điều 3, khoản 2 Điều 59, khoản 3 Điều 64 dự thảo Luật Địa chất và Khoáng sản), đề nghị tiếp cận hướng quản lý công suất theo quy luật của thị trường và ranh giới khai thác theo mục tiêu tận thu tối đa khoáng sản không tái tạo để điều tiết công suất khai thác của các dự án và ranh giới khai thác khoáng sản thay vì tiến hành xử lý vi phạm hành chính và hình sự hóa việc khai thác vượt công suất hoặc khai thác ngoài ranh giới (sát biên ranh giới cấp phép) như quy định hiện hành.

Theo Bà Thủy cần cân nhắc cơ chế “Công suất khai thác linh hoạt” để phù hợp với việc tối ưu hóa kế hoạch sản xuất hàng năm của doanh nghiệp và chế độ báo cáo xin điều chỉnh ranh giới khai thác khi cần mở rộng để tận thu tối đa tài nguyên. Quản lý siết chặt bằng các chế tài xử phạt khi các số liệu không được báo cáo, đóng thuế phí đầy đủ và sản lượng khai thác hàng năm cộng lại vượt quá trữ lượng được cho phép huy động vào khai thác trong thời hạn cấp phép. Theo đó, doanh nghiệp được phép chủ động điều tiết và điều chỉnh công suất của các dự án khai thác khoáng sản dựa trên nhu cầu của thị trường trong và ngoài nước. Vấn đề này giống mô hình điều tiết sản lượng khai thác dầu thô của tổ chức xuất khẩu dầu mỏ trên thế giới.

Nguyễn Thị Lệ Thủy, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường: Cần làm rõ vai trò, giá trị của địa chất và khoáng sản

Dự thảo Luật Địa chất và Khoáng sản tiếp tục nhận được sự quan tâm và góp ý để hoàn thiện

Đề nghị cơ quan soạn thảo dự án Luật Địa chất và khoáng sản cần làm rõ vai trò, giá trị của địa chất và khoáng sản. Bởi thực tế hiện nay cho thấy, nhiều tài nguyên khoáng sản hiện đang cạn kiệt. Liệu chúng ta có thể dự trữ được khoáng sản được hay không? Nếu việc dự trữ không thay đổi thì liệu còn phù hợp không trong khi khai thác khoáng sản phải đi liền với bảo vệ môi trường? Mặt khác, việc giấy phép khai thác khoáng sản được cấp nhiều thì việc dự trữ sẽ như thế nào?

Ngoài ra, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thị Lệ Thủy cũng cho rằng, việc cấp giấy phép khai thác khoáng sản thường là giống nhau nhưng trữ lượng, tính chất của các khoáng sản lại khác nhau thì rất khó có thể kiểm soát được việc dự trữ những loại khoáng sản quý hiếm. Do vậy, đề nghị cơ quan soạn thảo dự án Luật nghiên cứu, xem xét kỹ lưỡng hơn về nội dung này.

Ông Trịnh Xuân An, Ủy ban Quốc phòng và An ninh: Việc cấp giấy phép khai thác khoáng sản không nên kéo dài và có thể điều chỉnh từ 5 năm xuống còn 3 năm

Dự thảo Luật Địa chất và Khoáng sản tiếp tục nhận được sự quan tâm và góp ý để hoàn thiện

Dự án Luật Địa chất và khoáng sản cần được rà soát kỹ lưỡng đối với các quy định, nội dung mới được cử tri, Nhân dân quan tâm như tiêu chí đảm bảo quốc gia, đảm bảo an ninh trong khai thác khoáng sản. Bên cạnh đó, cần có quy định cụ thể trong việc khai thác những khoáng sản quý hiếm, có trữ lượng hạn chế...

Ngoài ra, dự án Luật cần có sự điều chỉnh trong việc cấp phép khai thác khoáng sản. Theo đó, việc cấp giấy phép khai thác khoáng sản không nên kéo dài và có thể điều chỉnh từ 5 năm xuống còn 3 năm.

Dự thảo Luật Địa chất và Khoáng sản (gồm 12 Chương, 117 Điều) đã sửa đổi, bổ sung nhiều quy định mới nhằm tạo hành lang pháp lý đồng bộ, thống nhất, bảo đảm minh bạch; khắc phục các bất cập nhằm quản lý thống nhất lĩnh vực địa chất, khoáng sản; quản lý chặt chẽ, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả khoáng sản. Đồng thời, tiếp cận phương pháp quản trị hiện đại của các nước và phù hợp các điều ước, cam kết quốc tế.

Kỳ vọng của việc xây dựng dự thảo Luật Địa chất và Khoáng sản là phải xây dựng chính sách khai khoáng một cách rõ ràng, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp hoạt động nhằm góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế-xã hội. 

Bảo Trâm (lược ghi)

 

Tin tức

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Phấn đấu đưa các cao tốc tại ĐBSCL vượt tiến độ

Hoàn thành sửa chữa 566 đường ngang có người gác trong năm 2024

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Dứt khoát hoàn thành cao tốc Cần Thơ - Cà Mau vào cuối năm 2025

Đẩy mạnh thi đua để huy động sức mạnh, tạo động lực, truyền cảm hứng mới phát triển đất nước

Tài nguyên

Từ ngày 1/8/2024, người dân cần lưu ý các điều kiện bắt buộc khi tách, hợp thửa đất

Hội nghị phổ biến công tác thanh tra, kiểm tra quy định trong Luật Tài nguyên nước năm 2023

Bắc Giang: Triển khai Luật Đất đai năm 2024 và tăng cường công tác quản lý đất đai

Thẩm định kế hoạch sử dụng đất tỉnh Quảng Trị

Môi trường

Vườn quốc gia Cúc Phương nhân giống thành công 10 cá thể Cầy vằn quý hiếm

Hội thảo Quản lý chất thải rắn hướng tới nền kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam: Chính sách và Thực thi

Cao Bằng: Nỗ lực bảo tồn và phát triển loài vượn cao vít

Lần đầu tiên Việt Nam triển khai sáng kiến hộ chiếu vườn quốc gia

Video

Diễn đàn môi trường lần thứ III - Năm 2024

Chuyển đổi xanh - động lực tăng trưởng mới để phát triển kinh tế

Xử lý chất thải rắn sinh hoạt: Thực trạng và giải pháp

Tạp chí Tài nguyên và Môi trường 20 năm xây dựng và phát triển

Khoa học

Khảo sát ảnh hưởng của xâm nhập mặn đến một số tính chất đất, nước trên sông rạch và ương vườn tại huyện Gò Công Tây, tỉnh Tiền Giang

Một số kết quả tính toán độ cao bằng công nghệ định vị dẫn đường toàn cầu GPS/GNSS dựa trên mô hình EIGEN-6C4 và EGM2008

Đề xuất các giải pháp tiêu úng và phòng, chống lũ rừng ngang vùng hữu sông Bùi, huyện Chương Mỹ

Ứng dụng công nghệ địa không gian thông minh trong quản lý TN&MT

Chính sách

Ngành TN&MT Lạng Sơn triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2024

Tháo gỡ “điểm nghẽn” trong triển khai Đề án 06

Luật Đất đai quy định về cơ quan, đơn vị, tổ chức có trách nhiệm thực hiện nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; quản lý, khai thác, sử dụng quỹ đất đã thu hồi như thế nào?

Luật Đất đai quy định về thông báo thu hồi đất và chấp hành quyết định thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng như thế nào?

Phát triển

Đại hội Chi hội Nhà báo Tạp chí Tài nguyên và Môi trường nhiệm kỳ 2024-2026 đã diễn ra thành công tốt đẹp

Khởi động dự án “Sự sống 2024”

Kinh tế tuần hoàn nhựa: Giải pháp của doanh nghiệp vì một tương lai không rác thải nhựa

Quận Bình Tân (TP. HCM) dời thời gian thu tiền rác qua app

Diễn đàn

Trao tặng quà cho bệnh nhân Bệnh viện Tâm thần Tiền Giang

Thời tiết ngày 14/7: Nhiều khu vực trên cả nước mưa to

Đã tìm thấy 11 nạn nhân trong vụ sạt lở ở Hà Giang

Thời tiết ngày 13/7: Bắc Bộ nắng nóng oi bức trước khi đón mưa lớn