Đồng bằng sông Cửu Long: “Báo động đỏ” sụt lún, sạt lở

08/06/2024

TN&MTThời gian qua, tại các tỉnh vùng Đồng bằng sông Cửu Long liên tiếp xảy ra sạt lở, sụt lún làm ảnh hưởng đến nhà dân và nhiều tuyến đường giao thông. Đáng chú ý, tình trạng sụt lún, sạt lở tại huyện U Minh Thượng, tỉnh Kiên Giang diễn biến hết sức phức tạp, tác động lớn đến đời sống, đi lại của người dân trong vùng.

Đồng bằng sông Cửu Long: “Báo động đỏ” sụt lún, sạt lở

Người dân ở khóm 5, phường 1, thị xã Giá Rai (tỉnh Bạc Liêu) cho biết, sau trận mưa lớn, khu vực phía sau trường mầm mon Sơn Ca 2 xuất hiện các điểm sạt lở, trực chờ đổ sụp xuống sông bất cứ lúc nào

Biến mất căn nhà sau 1 đêm

Đã 2 tháng trôi qua nhưng bà Phạm Thị Ngọt (56 tuổi, trú tại đường tỉnh 965, xã An Minh Bắc, huyện U Minh Thượng, tỉnh Kiên Giang) vẫn chưa hết bàng hoàng khi nhớ lại cảnh tượng căn nhà của gia đình bất ngờ bị sụt lún, đổ sập xuống kênh. “Đêm hôm đó, tôi thấy có nhiều dấu hiệu sắp sạt lở nhưng không nghĩ nó đến nhanh như vậy. Cả đêm tôi trằn trọc không ngủ được. Khoảng 7giờ sáng hôm sau, căn nhà nứt toác và bắt đầu nghiêng. Tôi hô hoán cho mấy đứa nhỏ chạy ra. Vừa chạy ra được thì nghe rầm một cái, cả căn nhà bị sập xuống dòng kênh. Tôi đã bị ngất lịm khi chứng kiến cảnh đó, sau đó được người thân đưa đi cấp cứu” - bà Ngọt nhớ lại.

Theo bà Ngọt, cả đời bà sống ở vùng đệm U Minh Thượng nhưng chưa từng thấy cảnh sạt lở, sụt lún kinh hoàng như vậy. “Cả đời giành dụm được bao nhiêu tiền thì đã dồn vào hết để xây được một căn nhà, có chỗ an cư. Mới xây được 2 năm thì bị sạt lở, đổ sập, giờ thì tay trắng. Tận dụng mấy tấm tôn tháo từ mái nhà vừa sập gia đình tôi dựng tạm căn nhà để có chỗ che nắng che mưa, không biết mai mốt lấy gì mà sống” – bà Ngọt buồn bã chia sẻ.

Thống kê tại huyện U Minh Thượng, từ đầu năm đến nay, toàn huyện có 452 điểm sạt lở, sụt lún với tổng chiều dài hơn 11km. Trong đó, đường tỉnh 965 có 77 điểm dài hơn 2,3km, các tuyến giao thông nông thôn có 373 điểm sạt lở dài gần 9km. Đáng chú ý là có 42 căn nhà bị thiệt hại do sạt lở, sụt lún gây ra. Đối với những đoạn đã và đang sạt lở, địa phương mở 45 đường tạm, làm rào chắn, biển cảnh báo, đèn chiếu sáng đảm bảo giao thông tạm được an toàn. Đồng thời cấm ô tô lưu thông trên đường tỉnh 965 để đảm bảo an toàn.

Ghi nhận thực tế tại đường tỉnh 965, địa phương đã lắp biển cấm ô tô lưu thông trên tuyến đường này. Trong khi đó, tuyến kênh đọc theo đường tỉnh 965 vẫn khô cạn nên việc vận chuyển hàng hoá, nông sản của người dân dọc tuyến đường này gặp nhiều khó khăn. Thậm chí, nhiều đại lý xăng dầu trên tuyến đường cũng phải tạm đóng cửa. “Mong địa phương sớm khắc phục sụt lún sạt lở để bà con đi lại, buôn bán thuận lơi hơn” - chị Đặng Thị Triều (xã An Minh Bắc, huyện U Minh Thượng) bày tỏ.

Trước diễn biến phức tạp và thiệt hại của sạt lở đất, sụt lún đất do hạn hán ở khu vực vùng đệm U Minh Thượng, ngày 10/4, Chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang đã ký quyết định công bố tình huống khẩn cấp.

Theo UBND tỉnh Kiên Giang, nguyên nhân sạt lở đất, sụt lún đất ở vùng đệm U Minh Thượng do ảnh hưởng hiện tượng El nino, mùa mưa năm 2023 kết thúc sớm vào tháng 9/2023; mặn xâm nhập sớm từ đầu tháng 1/2024; không có nguồn nước ngọt bổ sung vào trong vùng đệm. Bên cạnh đó, mưa trái mùa trong mùa khô hầu như không đáng kể; nắng nóng, nhiệt độ cao hơn trung bình nhiều năm dẫn đến bốc hơi mặt nước mạnh (cao hơn trung bình nhiều năm từ 37,8%); nhu cầu bơm tưới từ hệ thống kênh đến dự trữ cho sản xuất và sinh hoạt của các hộ nông dân rất lớn. Ngoài ra, cao độ đáy một số kênh trong nội vùng khá sâu, đã được nạo vét phục vụ nhiều mục đích khác nhau như san lắp mặt bằng, nền nhà, lấy đất làm bờ để thi công lộ giao thông; xây dựng công trình trên đất nền yếu gây sạt trượt, sụt lún, sạt lở…

Sau khi công bố tình huống khẩn cấp, UBND tỉnh Kiên Giang chỉ đạo UBND huyện U Minh Thượng huy động các nguồn lực tiếp tục ứng phó. Đồng thời, tuyên truyền, nâng cao ý thức người dân trong ứng phó với tình hình sụt lún, sạt lở đất, lộ giao thông và nhà ở. Vận động các hộ dân có nhà xây dựng cặp mé kênh di dời, kiên quyết di dời đối với những nhà ở các điểm đã rạn nứt, có nguy cơ sạt lở; đảm bảo an toàn tài sản tính mạng người dân. Thường xuyên kiểm tra, theo dõi, cập nhật tình hình thiệt hại và kết quả khắc phục hậu quả tạm thời các điểm lộ giao thông nông thôn bị sụt lún, sạt lở đảm bảo cho việc lưu thông, vận chuyển hàng hóa nông sản của nhân dân trong thời điểm thiên tai.

UBND tỉnh Kiên Giang cũng giao Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh triển khai các biện pháp khẩn cấp khắc phục hậu quả thiên tai theo quy định của Chính phủ và của tỉnh. Phối hợp với các sở, ngành có liên quan tham mưu UBND tỉnh huy động các nguồn lực của địa phương để ứng phó với tình huống khẩn cấp. Nghiên cứu trình UBND tỉnh phê duyệt, thực hiện dự án chống ngập và chống hạn vùng đệm U Minh Thượng; đầu tư hạng mục nâng cấp, mở rộng tuyến kênh đê bao ngoài, xây dựng cống, trạm bơm để điều tiết nước.

Đồng bằng sông Cửu Long: “Báo động đỏ” sụt lún, sạt lở

Sạt lở tại đường tỉnh 965, xã An Minh Bắc, huyện U Minh Thượng, tỉnh Kiên Giang

Tổn thương khắp ĐBSCL

Không riêng tỉnh Kiên Giang, khô hạn những tháng qua đã làm các dòng sông trong vùng ngọt tỉnh Cà Mau khô cạn nước gây nên tình trạng sạt lở, sụp lún ở nhiều nơi. UBND tỉnh Cà Mau đã công bố khẩn cấp hạn hán cấp 2 trên địa bàn 2 huyện Trần Văn Thời và U Minh. Trong khi đó, nhiều tháng qua, các vụ sạt lở cũng liên tiếp xảy ra tại khắp các tỉnh ĐBSCL làm hư hại các tuyến đường giao thông, hư hại nhà cửa và uy hiếp cuộc sống của nhiều hộ dân có nhà ven kênh, rạch.

Những ngày trung tuần tháng 6, ngành chức năng thị xã Giá Rai (tỉnh Bạc Liêu) đang phải đau đầu tìm giải pháp để bảo vệ công trình Trường Mầm non Sơn Ca 2 ở phường 1, thị xã Giá Rai tỉnh Bạc Liêu. Công trình được đầu tư xây dựng với trị giá hơn 38 tỷ đồng, đang trong quá trình hoàn thiện thì lại bị đe doạ bởi tình trạng sạt lở bờ sông diễn biến phức tạp.

Còn tại TP Cần Thơ, liên tiếp các vụ sạt lở cũng ảnh hưởng không nhỏ đến giao thông và cuộc sống của người dân. Theo đó khoảng 7 giờ 30 phút ngày 30/5, tại bờ kênh Cái Sắn thuộc khu vực Thới Hòa 2, phường Thới Thuận, quận Thốt Nốt, TP Cần Thơ xảy ra vụ sạt lở sụt lún bờ kênh với chiều dài 41m, rộng 4m, ăn sâu vào quốc lộ 80. Trước tình trạng trên, ngành chức năng cho phép các phương tiện được phép lưu thông 2 chiều qua dự án đầu tư xây dựng tuyến nối Quốc lộ 91 và tuyến tránh TP Long Xuyên (An Giang) nhằm giảm lượng phương tiện qua vị trí sạt lở, tạo thuận lợi cho đơn vị thi công khắc phục sạt lở.

Đồng bằng sông Cửu Long: “Báo động đỏ” sụt lún, sạt lở

Bà Phạm Thị Ngọt trong căn nhà tạm dựng bằng tôn trên phần đất vừa mới sạt lở

Một ngày sau, khoảng 6 giờ sáng 31/5, nhiều hộ dân sống ở cạnh tuyến đường Bùi Hữu Nghĩa, tổ 3, khu vực Bình Yên A, phường Long Hòa, quận Bình Thủy, TP Cần Thơ phát hiện nhiều vết nứt và những dấu hiệu bất thường nên nhanh chóng chạy thoát ra khỏi nhà. Sạt lở đã diễn ra rất nhanh, phần nhà sau, phòng bếp cùng công trình phụ của 10 căn nhà sát bờ sông Bình Thủy bị nhấn chìm xuống sông, kéo theo nhiều tài sản… May mắn là, đoạn sạt lở không ảnh hưởng về người, tuy nhiên ước tính thiệt hại khoảng 550 triệu đồng.

Thực trạng sạt lở, sụt lún bờ biển, bờ sông đang bủa vây ĐBSCL là nội dung được nhiều đại biểu quan tâm tại phiên chất vấn Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV vào sáng 4/6.

Trả lời về nội dung này, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường (TNMT) Đặng Quốc Khánh đã phân tích 4 nguyên nhân chủ yếu gây ra sạt lở, lún ở ĐBSCL. Thứ nhất, do nền địa chất của ĐBSCL được kiến tạo với các lớp địa chất trầm tích còn non trẻ. So với tất cả các đồng bằng của thế giới thì địa chất của ĐBSCL non trẻ nhất. Thứ hai, trước đây lượng phù sa về đầy đủ hơn, bây giờ lượng phù sa giảm mạnh, đây cũng là một hiện tượng gây thiếu hụt nguồn phù sa bồi đắp, là một tác nhân gây ra sạt lở, sụt lún. Thứ ba, là trong quá trình phát triển, chúng ta xây dựng đô thị, xây dựng khu dân cư, nuôi trồng thủy sản… Những hoạt động này cũng làm tăng tải trọng, lấn chiếm bờ sông, thay đổi dòng chảy. Thứ tư, là tình trạng khai thác cát trái phép...

Bộ trưởng Bộ TNMT nêu 4 giải pháp căn cơ cần thực hiện ngay. Một là, hiện nay Bộ TNMT được Thủ tướng giao đánh giá Đề án về trữ lượng cát sỏi, lòng sông của khu vực ĐBSCL, như vậy, các cơ quan liên quan sẽ biết được tổng thể những vùng có thể khai thác, trữ lượng khai thác như thế nào để có giải pháp ứng phó cụ thể, trước đây chúng ta chưa nghiên cứu vấn đề này.

Hai là, các địa phương phải có quy hoạch, rà soát, sắp xếp lại dân cư những vùng có nguy cơ bị sạt lở, ảnh hưởng đến kinh tế, xã hội, những vùng nào nguy cơ cảnh báo cao thì phải thực hiện ngay việc quy hoạch, bố trí lại dân cư. Thứ ba, cần xử lý triệt để việc lấn chiếm lòng sông, bờ sông, có nhiều khúc sông phần diện tích xây dựng trên đất ít hơn diện tích lấn chiếm ở ngoài vì thay đổi dòng chảy, đây là một tác nhân rất lớn. Cuối cùng, nâng cao khả năng cảnh báo và dự báo.

Theo daidoanket.vn

Tin tức

Thủ tướng: '5 đẩy mạnh' trong cải cách hành chính để huy động mọi nguồn lực cho phát triển

Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Giang tiếp xúc cử tri sau Kỳ họp thứ 7, Quốc hội Khoá XV tại huyện Vị Xuyên

Kỳ họp thứ 7 của Quốc hội khẳng định tinh thần đoàn kết, dân chủ, kỷ cương và trách nhiệm rất cao

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Quyết tâm hoàn thành khoảng 1.200 km cao tốc cho ĐBSCL

Tài nguyên

Đảm bảo an ninh nguồn nước

Lập Quy hoạch tổng hợp lưu vực sông Ba thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2050

Làm rõ giếng khoan giữa đồng sôi ùng ục, đốt là cháy

Thanh Trì: Ban hành Công văn số 3775/CNTT  về việc dừng giao dịch đối với Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

Môi trường

Ứng phó với áp thấp nhiệt đới và mưa lớn

Đồng bộ các biện pháp ứng phó với lũ quét, sạt lở đất

Tiếng vọng hấp hối từ những cánh rừng già

Chủ động sử dụng sản phẩm thay thế túi ni-lông

Video

Diễn đàn môi trường lần thứ III - Năm 2024

Chuyển đổi xanh - động lực tăng trưởng mới để phát triển kinh tế

Xử lý chất thải rắn sinh hoạt: Thực trạng và giải pháp

Tạp chí Tài nguyên và Môi trường 20 năm xây dựng và phát triển

Khoa học

Điều chỉnh công nghệ khai thác cát sông tại Sóc Trăng

Khảo sát ảnh hưởng của xâm nhập mặn đến một số tính chất đất, nước trên sông rạch và ương vườn tại huyện Gò Công Tây, tỉnh Tiền Giang

Một số kết quả tính toán độ cao bằng công nghệ định vị dẫn đường toàn cầu GPS/GNSS dựa trên mô hình EIGEN-6C4 và EGM2008

Đề xuất các giải pháp tiêu úng và phòng, chống lũ rừng ngang vùng hữu sông Bùi, huyện Chương Mỹ

Chính sách

Tín dụng cấp nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn: Mức cho vay tối đa 25 triệu đồng

Luật Đất đai quy định về cưỡng chế thực hiện quyết định kiểm đếm bắt buộc như thế nào?

Thanh Hóa: Cho phép Công ty Anh Phát được nhận chìm 500.000 m3 chất nạo vét xuống biển Nghi Sơn

Ngành TN&MT Lạng Sơn triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2024

Phát triển

Trường Đại học TN&MT TP. Hồ Chí Minh: Đa dạng ngành nghề để đào tạo những công dân tương lai có trách nhiệm với môi trường

Ninh Bình: Đến năm 2030 chấm dứt sử dụng hóa chất độc hại trong nuôi trồng thủy sản

Đại hội Chi hội Nhà báo Tạp chí Tài nguyên và Môi trường nhiệm kỳ 2024-2026 đã diễn ra thành công tốt đẹp

Khởi động dự án “Sự sống 2024”

Diễn đàn

"Rộng cửa" cho tín dụng xanh

Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hoá yêu cầu các địa phương chủ động ứng phó với áp thấp nhiệt đới và mưa lớn

Phát triển chuỗi cung ứng xanh: Cần điểm tựa chính sách

Thời tiết ngày 16/7: Bắc Bộ, Trung Bộ mưa to đến rất to