Bộ Tài nguyên và Môi trường: Tiếp tục lắng nghe và hoàn thiện dự án Luật Địa chất và Khoáng sản

30/04/2024

TN&MTTài nguyên địa chất, khoáng sản là nguồn lực quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia, trong đó có nước ta. Đồng thời, khoáng sản là nguồn dự trữ lâu dài cần được quản lý tập trung, khai thác, sử dụng hiệu quả và bền vững. Để đạt được mục tiêu này, Bộ Tài nguyên và Môi trường xác định, việc xây dựng và hoàn thiện hành lang pháp lý về địa chất, khoáng sản là nhiệm vụ quan trọng, cần được thực hiện bài bản dựa trên căn cứ thực tiễn và tham khảo kinh nghiệm quốc tế.

Bộ Tài nguyên và Môi trường: Tiếp tục lắng nghe và hoàn thiện dự án Luật Địa chất và Khoáng sản

Bộ trưởng Bộ TN&MT Đặng Quốc Khánh phát biểu tại Phiên họp toàn thể lần thứ 8

Việt Nam có khoảng 50 loại khoáng sản, có khoảng 5.000 mỏ quy mô khác nhau đang hoạt động (Bộ cấp 600 giấy phép, còn lại là địa phương). Công nghiệp khai thác mỏ chiếm gần 5% tổng GDP. Về bố cục, dự thảo Luật gồm 12 chương và 117 điều. Trong đó có một số điểm mới, nổi bật như: Phân nhóm khoáng sản để thực hiện quản lý khoáng sản theo nhóm; phân cấp mạnh cho địa phương cấp tỉnh; cải cách hành chính; tính tiền cấp quyền khai thác khoáng sản theo sản lượng kinh tế hàng năm; sử dụng vốn ngân sách Nhà nước để thăm dò khoáng sản chiến lược, quan trọng; khoáng sản có giá trị kinh tế và nhu cầu sử dụng lớn; công nhận kết quả thăm dò khoáng sản thay vì phê duyệt trữ lượng; tăng cường quản lý cát, sỏi lòng sông, lòng hồ, khu vực biển...

Dự thảo Luật Địa chất và Khoáng sản có quy định cho phép tổ chức, cá nhân thế chấp, góp vốn quyền khai thác khoáng sản; ưu tiên tổ chức cá nhân đang khai thác hợp pháp được thăm dò xuống sâu, mở rộng để đánh giá đầy đủ, khống chế hết thân khoáng sản đối với loại khoáng sản được cấp phép mà không phải đấu giá quyền khai thác khoáng sản; cấm kinh doanh khoáng sản không có nguồn gốc hợp pháp; bổ sung chế biến khoáng sản...

Bộ Tài nguyên và Môi trường: Tiếp tục lắng nghe và hoàn thiện dự án Luật Địa chất và Khoáng sản

Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đã tổ chức phiên họp toàn thể lần thứ 8 để thẩm tra, nghiên cứu, giải trình, tiếp thu, chỉnh lý trình Quốc hội xem xét, thông qua dự án Luật Địa chất và Khoáng sản

Theo báo cáo của Cục Khoáng sản Việt Nam cho biết, trên tinh thần, quan điểm công khai, minh bạch và tạo hành lang pháp lý đồng bộ, thống nhất, và khắc phục những bất cập trước đây và trong thực tiễn triển khai và đặc biệt tiếp cận phương pháp quản trị hiện đại của các nước và phù hợp các điều ước, cam kết quốc tế, Bộ TN&MT đã chuẩn bị hồ sơ dự án Luật Địa chất và Khoáng sản rất cẩn trọng, công phu.

Tuy nhiên, để Luật Địa chất và Khoáng sản phù hợp và sát với thực tiễn, tại buổi họp Đóng góp vào dự án Luật Địa chất và Khoáng sản ngày 17/4/2024, nhiều đại biểu tiếp tục có ý kiến góp ý với kỳ vọng, Luật bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật. Cụ thể:

ĐBQH Nguyễn Văn An (Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Bình) cho rằng cần phải làm rõ 2 loại quy hoạch mới trong dự án Luật đã bảo đảm rà soát đầy đủ các nội dung như các quy hoạch hiện nay, đặc biệt là nội dung về quy hoạch chế biến, sử dụng các loại khoáng sản (bao gồm cả khoáng sản làm vật liệu xây dựng) gắn với địa chỉ sử dụng rõ ràng là các dự án, nhà máy chế biến khoáng sản. Về vấn đề này, đại biểu đã đề nghị Bộ TN&MT, Bộ Công Thương và Bộ Xây dựng xem xét cho ý kiến.

Về thăm dò khoáng sản sử dụng vốn ngân sách Nhà nước (Điều 52): Khoản 4 Điều 52 dự thảo Luật quy định “Việc thăm dò khoáng sản sử dụng vốn ngân sách Nhà nước không phải thực hiện thủ tục cấp giấy phép thăm dò khoáng sản. Bộ Tài nguyên và Môi trường, Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh theo thẩm quyền quy định tại Điều 113 của Luật này thực hiện việc đặt hàng hoặc đấu thầu lựa chọn tổ chức thực hiện đề án thăm dò khoáng sản sau khi được cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền phê duyệt”. Về nội dung này, đại biểu Nguyễn Văn An đề nghị Bộ TN&MT làm rõ 2 nội dung:

Thứ nhất: Sự cần thiết của việc quy định như dự thảo Luật và đánh giá mức độ đảm bảo nguyên tắc của các tổ chức, cá nhân thực hiện việc thăm dò khoáng sản sử dụng ngân sách Nhà nước so với nguyên tắc của tổ chức, cá nhân tham gia thăm dò khoáng sản quy định tại Điều 46. Quy định như vậy đã đảm bảo chặt chẽ để tránh lợi dụng kẽ hở pháp luật?

Thứ hai: Quy định như vậy đã đảm bảo tuân thủ quy định của pháp luật về Luật Đấu thầu chưa; làm rõ quy định trường hợp nào thì đặt hàng, trường hợp nào thì phải đấu thầu và cơ quan có thẩm quyền phê duyệt ở đây là cơ quan nào? Về nội dung này, đề nghị Bộ Kế hoạch & Đầu tư khi thảo luận sẽ cho ý kiến thêm.

Về giấy phép khai thác khoáng sản (Điều 59): Quy định như dự thảo Luật hiện nay thì nội dung Giấy phép khoáng sản chưa bao gồm địa điểm sử dụng, chế biến khoáng sản sau khi khai thác.

Về đề án đóng cửa mỏ khoáng sản (Điều 85) và thực hiện đề án đóng cửa mỏ khoáng sản (Điều 87): Qua hoạt động khảo sát thực tế, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường ghi nhận được nhiều ý kiến của doanh nghiệp khai thác khoáng sản phản ánh có trường hợp một dự án đầu tư lớn, được cấp nhiều giấy phép khai thác khoáng sản trên cùng một khu vực khoáng sản.

Nếu thực hiện như quy định tại dự thảo Luật là phải lập đề án đóng cửa mỏ khoáng sản đối với từng giấy phép hết hạn, sẽ không tận dụng được cơ sở vật chất như mặt bằng, công trình khai thác,.. cho các hoạt động của giấy phép khác trong cùng dự án. Vì vậy, đại biểu Nguyễn Văn An đề nghị Bộ TN&MT nghiên cứu đối với trường hợp này có cần thiết phải lập và thực hiện đề án đóng cửa mỏ đối với từng giấy phép hết hạn hay không?

Về trách nhiệm của cơ quan lưu trữ thông tin, dữ liệu về địa chất, khoáng sản; Bảo tàng địa chất và khoáng sản (Điều 97): Khoản 2 Điều 97 dự thảo Luật quy định “Bảo tàng Địa chất và khoáng sản nằm trong hệ thống bảo tàng thiên nhiên Việt Nam, thuộc cơ quan quản lý nhà nước về địa chất của Bộ Tài nguyên và Môi trường”.

Đại biểu Nguyễn Văn An đã đề nghị Bộ TN&MT thông tin, báo cáo làm rõ tình hình thực tiễn hoạt động trong thời gian qua của Bảo tàng Địa chất quy định tại khoản 2 Điều 6 Luật Khoáng sản hiện hành và đánh giá việc mở rộng nội dung Bảo tàng khoáng sản thì sẽ ảnh hưởng đến tổ chức, biên chế của đơn vị này như thế nào? Đồng thời, đề nghị làm rõ nội dung hệ thống bảo tàng thiên nhiên Việt Nam theo quy định của pháp luật nào?

Về phương pháp xác định, phương thức thu, nộp tiền cấp quyền khai thác khoáng sản (Điều 103): Khoản 2 Điều 103 quy định “Tiền cấp quyền khai thác khoáng sản được thu theo năm và quyết toán theo sản lượng khai thác thực tế”.

Đại biểu Nguyễn Văn An đề nghị Bộ TN&MT cần phải làm rõ các nội dung sau: (1) cách thức thực hiện việc quyết toán theo sản lượng khai thác thực tế là quyết toán hằng năm, theo chu kỳ, hay quyết toán khi giấy phép chấm dứt hiệu lực? (2) làm rõ phương thức thu, nộp tiền cấp quyền khai thác khoáng sản (ví dụ như số tiền phải nộp có phân bổ đều theo số năm được cấp phép khai thác không?). Về vấn đề này, đề nghị đại diện Bộ Tài chính, Kiểm toán Nhà nước trao đổi thêm về tính khả thi, hợp lý của quy định.

Về khu vực đấu giá, không đấu giá quyền khai thác khoáng sản (Điều 104): Qua khảo sát làm việc, ở một số cơ quan, doanh nghiệp có ý kiến đề nghị nên xem xét quy định khu vực đấu giá quyền khai thác khoáng sản chỉ bao gồm các khu vực đã có kết quả thăm dò để bảo đảm thu hút được các nhà đầu tư tham gia đấu giá, giảm bớt rủi ro của doanh nghiệp trúng đấu giá, đồng thời xác định được giá khởi điểm sát hơn với giá trị thực tế của khu vực mỏ đem ra đấu giá. Đề nghị Bộ TN&MT giải trình, làm rõ ý kiến này.

Về thẩm quyền cấp giấy phép khai thác tận thu khoáng sản (Điều 113): Điểm c khoản 2 Điều 113 quy định “Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cấp Giấy phép khai thác tận thu khoáng sản nhóm I, II và III”.

Qua khảo sát thực tế vẫn có trường hợp trữ lượng khoáng sản tận thu lớn, giá trị cao, đặc biệt là với khoáng sản nhóm I, II. Do đó, đại biểu Nguyễn Văn An đề nghị Bộ TN&MT xem xét quy định UBND cấp tỉnh chỉ nên cấp phép khai thác tận thu khoáng sản nhóm I, II trong trường hợp phần trữ lượng còn lại của mỏ có quy mô tài nguyên, trữ lượng khoáng sản chỉ phù hợp với quy mô phân tán, nhỏ lẻ (theo quy định tại Điều 30 của Luật này).

Bộ Tài nguyên và Môi trường: Tiếp tục lắng nghe và hoàn thiện dự án Luật Địa chất và Khoáng sản

Thứ trưởng Bộ TN&MT Trần Quý Kiên báo cáo tại Phiên họp toàn thể lần thứ 8

Báo cáo Tờ trình (Tờ trình số 155/TTr-CP ngày 12/4/2024 của Chính phủ) dự án Luật Địa chất và Khoáng sản của Chính phủ, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Quý Kiên thông tin, về căn cứ chính trị và quan điểm về xây dựng Luật, theo đó, dự án Luật sẽ: Thể chế hoá đầy đủ các quan điểm của Đảng và Nhà nước đặc biệt là Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 03/6/2013 của Ban Chấp hành Trung ương, Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 10/02/2022 của Bộ Chính trị. Cũng như căn cứ Nghị quyết số 89/2023/QH15 ngày 02/6/2023 của Quốc hội về Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2024, điều chỉnh chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2023.

Các quy định của Luật Địa chất và Khoáng sản phải bảo đảm phù hợp với Hiến pháp, đồng bộ với các pháp luật liên quan; rõ ràng, dễ hiểu và mang tính khả thi cao, thúc đẩy đầu tư, xã hội hóa đi đôi với tăng cường bảo vệ, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về tài nguyên địa chất, khoáng sản, gắn với yêu cầu phân công, phân cấp rõ ràng, minh bạch; cải cách thủ tục hành chính theo hướng đơn giản, hiệu quả; Kế thừa các quy định của Luật Khoáng sản năm 2010 đang phát huy hiệu quả; bãi bỏ các quy định bất cập; cập nhật, sửa đổi, bổ sung các quy định hiện hành cho phù hợp với thực tiễn.

“Dự thảo Luật sẽ tạo hành lang pháp lý toàn diện trong việc bảo vệ tài nguyên địa chất, khoáng sản chưa khai thác; tăng cường công tác bảo vệ môi trường, an toàn lao động trong hoạt động khoáng sản; hài hòa lợi ích giữa Nhà nước với tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản và cộng đồng dân cư nơi có hoạt động khoáng sản. Đồng thời, sẽ đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương” -Thứ trưởng Trần Quý Kiên thông tin!

Với các nội dung thảo luận của Dự thảo Luật, các đại biểu cơ bản thống nhất về sự đầy đủ, phù hợp của hồ sự dự án Luật và đáp ứng đủ điều kiện để trình Quốc hội xem xét trong Kỳ họp sắp tới. Bên cạnh đó, các đại biểu cũng tập trung thảo luận về các nội dung để cơ quan soạn thảo cần tiếp tục hoàn thiện, các nội dung cần tiếp tục nghiên cứu bổ sung làm rõ để thể chế hóa tối đa chủ trương, đường lối của Đảng và đồng thời cùng phân tích, đưa ra các lựa chọn, quan điểm cho phù hợp, tối ưu trong bối cảnh hiện nay.

Tại buổi làm việc ở Đà Nẵng sáng ngày 25/4 cùng với Uỷ ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường (phiên họp toàn thể lần thứ 8), Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Đặng Quốc Khánh cho biết, Bộ sẽ tiếp thu những ý kiến đóng góp để bổ sung vào dự thảo Luật Địa chất và Khoáng sản. Đồng thời, mong muốn các đại biểu Quốc hội, các chuyên gia, nhà khoa học tiếp tục nghiên cứu thêm để tiếp tục có những ý kiến bổ sung vào dự thảo Luật Địa chất và Khoáng sản để đưa tài nguyên địa chất, khoáng sản xứng đáng là nguồn lực quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội của đất nước; khoáng sản là nguồn dự trữ lâu dài của quốc gia cần phải được quy hoạch, điều tra, thăm dò đầy đủ; quản lý tập trung, thống nhất. Ngoài ra, xây dựng dự án Luật để việc khai thác, sử dụng nguồn tài nguyên này phải được thực hiện hợp lý, tiết kiệm, hiệu quả, đáp ứng nhu cầu phát triển đất nước bền vững trong giai đoạn trước mắt và lâu dài.

Được biết đến thời điểm hiện nay, Luật Địa chất và Khoáng sản đang được Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường thẩm tra, nghiên cứu, giải trình, tiếp thu, chỉnh lý trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ 7 và dự kiến thông qua tại Kỳ họp thứ 8.

Một số điểm mới của Dự thảo Luật Địa chất và Khoáng sản:

Quy định về điều tra cơ bản địa chất (Chương III);  

Phân nhóm khoáng sản (Điều 7 và Chương VI);

Tăng cường phân công, phân cấp cho chính quyền địa phương (chi tiết thể hiện tại mục V); Bổ sung và làm rõ các hoạt động thu hồi khoáng sản, đăng ký khai thác khoáng sản nhóm IV không phải cấp giấy phép thăm dò, khai thác khoáng sản;

Bổ sung các trường hợp đặc thù cho phép khai thác khoáng sản không phải có Quy hoạch khoáng sản (khai thác khoáng sản phân tán, nhỏ lẻ; thu hồi khoáng sản; khai thác tận thu khoáng sản);

Khai thác nước khoáng, nước nóng thiên nhiên, khai thác khoáng sản lòng sông, lòng hồ, ở khu vực biển không phải lập Đề án đóng cửa mỏ khoáng sản nhưng phải thực hiện Phương án đóng cửa mỏ khoáng sản;

Công nhận kết quả thăm dò khoáng sản thay vì phê duyệt trữ lượng (Điều 53); Sử dụng vốn ngân sách từ nguồn sự nghiệp kinh tế để tổ chức thực hiện thăm dò khoáng sản chiến lược, quan trọng; khoáng sản có giá trị kinh tế và nhu cầu sử dụng lớn (Điều 52);

Tiền cấp quyền khai thác khoáng sản được xác định trên cơ sở trữ lượng khoáng sản được quy định trong giấy phép khai thác khoáng sản hoặc khối lượng khoáng sản được phép khai thác, thu hồi; tiền cấp quyền khai thác khoáng sản được thu theo năm và quyết toán theo sản lượng khai thác thực tế (Điều 103);

Tăng cường quản lý cát, sỏi lòng sông, lòng hồ, khu vực biển (Chương VIII); Cho phép tổ chức, cá nhân thế chấp, góp vốn quyền khai thác khoáng sản (Điều 62);

Ưu tiên tổ chức, cá nhân đang khai thác hợp pháp được thăm dò xuống sâu, mở rộng để đánh giá đầy đủ, khống chế hết thân khoáng sản đối với loại khoáng sản được cấp phép mà không phải đấu giá quyền khai thác khoáng sản (Điều 5).

Vũ Thị Duyên 

(Bài viết có sử dụng thêm một số tư liệu tại cuộc họp)

Tin tức

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Phấn đấu đưa các cao tốc tại ĐBSCL vượt tiến độ

Hoàn thành sửa chữa 566 đường ngang có người gác trong năm 2024

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Dứt khoát hoàn thành cao tốc Cần Thơ - Cà Mau vào cuối năm 2025

Đẩy mạnh thi đua để huy động sức mạnh, tạo động lực, truyền cảm hứng mới phát triển đất nước

Tài nguyên

Từ ngày 1/8/2024, người dân cần lưu ý các điều kiện bắt buộc khi tách, hợp thửa đất

Hội nghị phổ biến công tác thanh tra, kiểm tra quy định trong Luật Tài nguyên nước năm 2023

Bắc Giang: Triển khai Luật Đất đai năm 2024 và tăng cường công tác quản lý đất đai

Thẩm định kế hoạch sử dụng đất tỉnh Quảng Trị

Môi trường

Vườn quốc gia Cúc Phương nhân giống thành công 10 cá thể Cầy vằn quý hiếm

Hội thảo Quản lý chất thải rắn hướng tới nền kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam: Chính sách và Thực thi

Cao Bằng: Nỗ lực bảo tồn và phát triển loài vượn cao vít

Lần đầu tiên Việt Nam triển khai sáng kiến hộ chiếu vườn quốc gia

Video

Diễn đàn môi trường lần thứ III - Năm 2024

Chuyển đổi xanh - động lực tăng trưởng mới để phát triển kinh tế

Xử lý chất thải rắn sinh hoạt: Thực trạng và giải pháp

Tạp chí Tài nguyên và Môi trường 20 năm xây dựng và phát triển

Khoa học

Khảo sát ảnh hưởng của xâm nhập mặn đến một số tính chất đất, nước trên sông rạch và ương vườn tại huyện Gò Công Tây, tỉnh Tiền Giang

Một số kết quả tính toán độ cao bằng công nghệ định vị dẫn đường toàn cầu GPS/GNSS dựa trên mô hình EIGEN-6C4 và EGM2008

Đề xuất các giải pháp tiêu úng và phòng, chống lũ rừng ngang vùng hữu sông Bùi, huyện Chương Mỹ

Ứng dụng công nghệ địa không gian thông minh trong quản lý TN&MT

Chính sách

Ngành TN&MT Lạng Sơn triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2024

Tháo gỡ “điểm nghẽn” trong triển khai Đề án 06

Luật Đất đai quy định về cơ quan, đơn vị, tổ chức có trách nhiệm thực hiện nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; quản lý, khai thác, sử dụng quỹ đất đã thu hồi như thế nào?

Luật Đất đai quy định về thông báo thu hồi đất và chấp hành quyết định thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng như thế nào?

Phát triển

Đại hội Chi hội Nhà báo Tạp chí Tài nguyên và Môi trường nhiệm kỳ 2024-2026 đã diễn ra thành công tốt đẹp

Khởi động dự án “Sự sống 2024”

Kinh tế tuần hoàn nhựa: Giải pháp của doanh nghiệp vì một tương lai không rác thải nhựa

Quận Bình Tân (TP. HCM) dời thời gian thu tiền rác qua app

Diễn đàn

Trao tặng quà cho bệnh nhân Bệnh viện Tâm thần Tiền Giang

Thời tiết ngày 14/7: Nhiều khu vực trên cả nước mưa to

Đã tìm thấy 11 nạn nhân trong vụ sạt lở ở Hà Giang

Thời tiết ngày 13/7: Bắc Bộ nắng nóng oi bức trước khi đón mưa lớn