Tham vấn và hoàn thiện quy định áp dụng công nghệ tốt nhất hiện có trong dự thảo Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi)



TN&MTNgày 24/9 tại Ninh Bình, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã tổ chức Hội thảo khoa học “Công nghệ tốt nhất hiện có” (Best Available Techniques - BAT) và tham vấn hoàn thiện quy định BAT trong Dự thảo Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi)”.

Hội thảo là hoạt động trong khuôn khổ tham vấn, hoàn thiện Dự án Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi) trình Quốc hội xem xét, thông qua vào kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XIV.

Ông Phan Tuấn Hùng, Vụ trưởng Vụ Pháp chế Bộ TN&MT phát biểu khai mạc Hội thảo

Ông Phan Tuấn Hùng, Vụ trưởng Vụ Pháp chế Bộ Tài nguyên và Môi trường và ông Nguyễn Đức Tâm, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học Công nghệ và Môi trường, Văn phòng Quốc hội chủ trì Hội thảo. Cùng dự Hội thảo có đại diện một số bộ, ngành, địa phương, hiệp hội, doanh nghiệp, chuyên gia trong và ngoài nước, các tổ chức quốc tế.

Tại Hội thảo, ông Phan Tuấn Hùng cho biết, dự thảo Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi) được xây dựng, hoàn thiện trên quan điểm không đánh đổi môi trường lấy phát triển kinh tế, sửa đổi Luật lần này phải giải quyết cơ bản các vấn đề môi trường hiện nay nhằm đảm bảo quyền môi trường được Hiến pháp quy định là mọi người có quyền sống trong môi trường trong lành. Theo đó, Luật Bảo vệ môi trường đã được đề xuất sửa đổi một cách căn bản, toàn diện; thay đổi tư duy, cách tiếp cận quản lý môi trường; bổ sung nhiều chính sách, công cụ quản lý mới và BAT là một trong những công cụ mới được đề xuất bổ sung trong dự thảo Luật lần này.

Hiện nay có rất nhiều định nghĩa về BAT được đưa ra bởi các tổ chức hoặc nhóm nước khác nhau. Định nghĩa sau đây tương đối đại diện và sử dụng phổ biến tại nhiều nước. Định nghĩa của Ủy ban Châu Âu /Chỉ thị 2010/75 / EU (European Directive on Industrial Emissions Gent 17 th September 2010) Kỹ thuật sẵn có tốt nhất là thời điểm hiệu quả và ưu thế vượt trội trong vận hành và hoạt động của công nghệ, cho thấy sự phù hợp thực tế của các kỹ thuật cụ thể đang áp dụng, cho phép về nguyên tắc thiết lập các giá trị giới hạn phát thải và các điều kiện cấp phép khác để phòng ngừa và (áp dụng) ở những nơi chưa có khả năng thử nghiệm, giảm phát thải và tác động đến môi trường chung.

TS. Kim In Hwan – Chuyên gia tư vấn chính sách, Bộ TN&MT, trình bày tại Hội thảo

Thuật ngữ “Kỹ thuật” chỉ công nghệ đang áp dụng và cách thức vận hành công nghệ đó. Các kỹ thuật bao gồm: công nghệ, thiết bị, quy trình sản xuất, thay đổi trình tự, sửa đổi công thức, thiết kế lại sản phẩm, thay thế nguyên liệu/hóa chất, cải tiến điều kiện sản xuất/vận hành, bảo dưỡng, huấn luyện, thống kê kiểm soát “Available- sẵn có” đơn giản là khả năng tiếp cận, sẵn có và đã được vận hành tốt ngay trong nước, không quá phức tạp và chi phí đầu tư lắp đặt ở mức chấp nhận được. “Best- tốt nhất” chỉ thời điểm công nghệ đạt hiệu quả với các thông số kỹ thuật vượt trội. Vì vậy, kỹ thuật đó được tham chiếu cho những nơi chưa có điều kiện thử nghiệm, được phổ biến như “công nghệ mẫu” về hiệu quả vận hành.

BAT với tính chất là công nghệ mang một số chức năng chính như thiết lập các giá trị phát thải và điều kiện cấp phép, công cụ phòng ngừa và kiểm soát ô nhiễm và chức năng thị trường. Vì vậy, BAT trở thành công cụ chính sách quan trọng tại nhiều nước.

BAT trên thực tế thường xuất phát từ các doanh nghiệp lớn, các nghiên cứu và thử nghiệm nhằm giải quyết các vấn đề sản xuất. Khi thành công, BAT trở thành “hình mẫu” để học hỏi, đặc biệt đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ không có điều kiện thử nghiệm. BAT phản ánh các năng lực công nghệ tại một thời điểm với các thông số kỹ thuật vượt trội được các nhà quản lý lấy làm giá trị giới hạn phát thải (ELVs- Emission Limit Values). ELV được định nghĩa là giá trị cao nhất được phép xả thải vào môi trường đối với một số chất ô nhiễm và ngành sản xuất tương ứng. ELV được tạo ra bởi BAT, BAT có chức năng tạo ra các quy định chính sách.

Quang cảnh Hội thảo

Một khái niệm khác được dùng phổ biến là BAT–AEL (BAT –Associated Emission Limits). BAT đi cùng giới hạn phát thải (BAT-AELs) xác định các giá trị phát thải và các thông số công nghệ đi kèm. Các thông số công nghệ trong nhiều trường hợp mang tính ràng buộc, được tích hợp vào giấy phép xả thải. Các BAT và BAT-AEL được mô tả trong các tài liệu tham chiếu BAT (BREFs- BAT Reference Document), BAT trong trường hợp này trở thành tài liệu hướng dẫn để đạt được các ELVs và các thông số công nghệ. Trong tiếp cận chính sách dựa trên công nghệ, BAT và ELVs thường song hành, nhưng tính chất và quy định thực thi khác nhau.

Trong khi ELVs mang tính ràng buộc pháp lý ở tất cả các nước, BAT chỉ mang tính tham khảo. Các doanh nghiệp có thể tự do lựa chọn các tiếp cận công nghệ/giải pháp kỹ thuật khác nhau miễn sao đạt được ELVs. BAT trong trường hợp đó giống như hướng dẫn kỹ thuật, hỗ trợ các nhà vận hành trong thiết kế, vận hành, duy trì và thải bỏ các cơ sở nhằm tuân thủ ELVs.

Công nghệ (BAT) trong giải quyết phòng ngừa và kiểm soát ô nhiễm BAT là cách tiếp cận dựa trên công nghệ trong phòng ngừa và kiểm soát ô nhiễm công nghiệp, gồm các kỹ thuật được áp dụng trước công đoạn xử lý đầu cuối.

Quá trình sản xuất được chia làm 3 công đoạn chính: (i) quá trình đầu vào, (ii) quá trình chế biến và (iii) quá trình xử lý đầu cuối. BAT tác động chính đến 2 quá trình đầu tiên của sản xuất, mang tính phòng ngừa hay giảm thiểu phát thải trước khi xử lý. Các kỹ thuật chính bao gồm: các thiết bị hay chuyển đổi công nghệ, quy trình hay chuyển đổi quy trình, thay đổi công thức hay thiết kế sản phẩm, thay đổi nguyên liệu đầu vào, cải thiện quản trị doanh nghiệp, bảo dưỡng, huấn luyện và kiểm kê.

Một công nghệ sản xuất có thể tích hợp nhiều BAT. Không phải BAT nào cũng tạo ra ELV, và BAT đơn lẻ không thay thế cho các báo cáo đánh giá tác động môi trường. ELVs được thiết lập bởi một hay nhiều BAT, trong đó có xem xét cân đối cả các công nghệ đầu cuối.

Trên thực tế, nhiều thị trường và khách hàng nhập khẩu yêu cầu có BAT/ đáp ứng điều kiện của BAT. Thị trường EU đưa ra danh mục các chất cấm đối với sản phẩm dệt may xuất khẩu vào thị trường này. Do đó, các doanh nghiệp phải tham khảo các hướng dẫn BAT liên quan, áp dụng BAT để loại bỏ chất cấm. Rất nhiều khách hàng của dệt may yêu cầu gắn BAT với xuất khẩu, hoặc chỉ định một hay nhiều BAT cụ thể với từng lô sản phẩm. Các lợi ích thiết thực đưa doanh nghiệp đến với BAT.

BAT là phương tiện để doanh nghiệp đạt mục tiêu chất lượng sản phẩm, giảm chi phí và tăng khả năng cạnh tranh. Các kỹ thuật tiết kiệm năng lượng cùng lúc đem lại hiệu quả kinh tế và giảm phát thải. Một số kỹ thuật khác cho phép nâng cao chất lượng sản phẩm, đi cùng với việc loại trừ các hóa chất độc hại, chất cấm trong sản phẩm. BAT góp phần tạo ra các thông số kỹ thuật vượt trội có lợi cho doanh nghiệp và môi trường.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại Hội thảo

Tại Hội thảo, các đại biểu đã được nghe 4 bài trình bày của các chuyên gia trong nước và quốc tế về kinh nghiệm kiểm soát ô nhiễm bằng BAT của một số quốc gia trên thế giới như: Hàn Quốc, Mỹ, Đức và một số nước Châu Âu; đồng thời, các đại biểu cũng tập trung thảo luận và góp ý kiến về quy định về BAT trong Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi) và đề xuất lộ trình áp dụng BAT tại Việt Nam.

Thay mặt Bộ TN&MT, ông Phan Tuấn Hùng trân trọng cảm ơn các chuyên gia đã chia sẻ các nghiên cứu về BAT, đặc biệt là các ý kiến góp ý cho quy định BAT trong dự thảo Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi). Đại diện Bộ TN&MT cho biết, sẽ nghiên cứu, tiếp thu các ý kiến tại Hội thảo và báo cáo Lãnh đạo Bộ để tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật để trình Quốc hội thảo luận, thông qua tại Kỳ họp thứ 10 vào tháng 11 năm nay.

Sỹ Tùng

 

There are no comments yet

Tin mới hơn ...